[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: معرفي مجله :: آخرين شماره :: آرشيو مقالات :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
آرشیو مقالات::
در باره نشریه::
بانک‌ها و نمایه‌نامه‌ها::
هیئت تحریریه::
اعضای اجرایی::
ثبت نام::
راهنمای نگارش مقاله::
ارسال مقاله::
فرم تعهدنامه::
راهنما کار با وب سایت::
برای داوران::
پرسش‌های متداول::
فرایند ارزیابی و انتشار مقاله::
در باره کارآزمایی بالینی::
اخلاق در نشر::
در باره تخلفات پژوهشی::
رضایت‌آگاهانه‌شرکت‌درمطالعه::
لینکهای مفید::
تسهیلات پایگاه::
تماس با ما::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
Google Scholar

Citation Indices from GS

AllSince 2019
Citations65602891
h-index3117
i10-index19973
:: دوره 25، شماره 2 - ( تابستان 1402 ) ::
جلد 25 شماره 2 صفحات 91-83 برگشت به فهرست نسخه ها
میزان فلزات سنگین در عضله ماهیان کفشک زبان گاوی (Cynoglossus arel) و سنگسر معمولی (Pomadasys kaakan) در سواحل بوشهر، شمال خلیج فارس
محمد قلی زاده* 1، احمد شادی2 ، عمار مریم آبادی3 ، مهناز نعمتی4 ، ونکاترامانان سناپاتی5 ، سیواکومار کارتیکیان6
1- دانشیار، گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران. ، gholizade_mohammad@yahoo.com
2- استادیار، گروه علوم و فناوری زیستی، دانشکده علوم و فناوری نانو و زیستی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران.
3- دانش‌آموخته کارشناسی ارشد شیمی، مجتمع آزمایشگاهی شاخه زیتون لیان، بوشهر، ایران.
4- دانش‌آموخته دکتری صنایع غذایی، گروه بیوتکنولوژی مواد غذایی، دانشگاه علوم مالزی، مالزی.
5- استادیار، گروه مدیریت بلایا، دانشگاه آلاگاپا، کارایکودی – 630003، تامیل نادو، هند.
6- دانشجوی دکتری زمین شناسی، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه آلاگاپا، کارایکودی، تامیل نادو، هند.
چکیده:   (652 مشاهده)

زمینه و هدف: رشد جمعیت و آلودگی‌های ناشی از تخلیه انواع فاضلاب‌های شهری، صنعتی و کشاورزی، شیرابه محل‌های دفن زباله و روان آب‌های سطحی سبب افزایش آلودگی منابع آب می‌گردند. ورود فلزات سنگین به محیط زیست به ویژه بوم‌سازگان آبی به علت ورود به زنجیره غذایی و به خطر افتادن سلامت انسان، یکی از نگرانی‌های جامعه است. این مطالعه به منظور تعیین میزان فلزات سنگین در عضله ماهیان کفشک زبان گاوی (Cynoglossus arel) و سنگسر معمولی (Pomadasys kaakan) در سواحل بوشهر، شمال خلیج فارس انجام شد.


روش بررسی: این مطالعه توصیفی روی 20 قطعه ماهی کفشک زبان گاوی و 20 قطعه ماهی سنگسر معمولی از 3 ایستگاه ساحلی استان بوشهر شامل دیر، دیلم و بندر بوشهر طی بهار سال 1401 انجام شد. نمونه‌ها به طور تصادفی از بازار ماهی انتخاب شدند و پس از عملیات آماده‌سازی، زیست‌سنجی و هضم عضله ماهی توسط اسید نیتریک غلیظ، اندازه‌گیری غلظت فلزات سنگین نیکل، روی، مس، سرب و کادمیوم (میکروگرم در گرم) بافت عضله با دستگاه ICP-OES انجام شد. سپس میزان غلظت عناصر در بافت عضله ماهی به منظور مصارف انسانی با استانداردهای بین‌المللی (FAO، WHO، FDA، NHMRC و UKMAFF) مقایسه و طبق روش آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا برای مصرف ماهی، برآورد جذب روزانه و شاخص‌های خطر فلزات سنگین محاسبه گردید.


یافته‌ها: شاخص پتانسیل خطر برای هر دو گونه کمتر از یک به دست آمد. جذب روزانه و هفتگی ماهی کفشک زبان گاوی (روی > مس > نیکل> سرب> کادمیوم) و ماهی سنگسر معمولی (مس > روی > نیکل > سرب> کادمیوم) تعیین شد. میانگین غلظت فلزات سنگین نیکل، روی، مس، سرب و کادمیوم در بافت عضله گونه‌های مورد مطالعه به ترتیب 1.88±0.07 ، 27.16±8.11 ، 11.55±4.12 ، 1.14±0.06 ، 0.19±0.03 میکروگرم در گرم تعیین شدند. بیشترین مقادیر فلزات مورد مطالعه در آبزیان به ترتیب روی > مس > نیکل >سرب> کادمیوم بود. غلظت فلزات در نمونه‌های آنالیز شده در مقایسه با استانداردهای بین‌المللی پایین‌تر بود.


نتیجه‌گیری: غلظت فلزات در ماهیان کفشک زبان گاوی و سنگسر معمولی از نظر مسمومیت، برای مصارف انسان قابل قبول ارزیابی شد. همچنین میزان پتانسیل خطرپذیری و شاخص خطر برای بیماری‌های غیرسرطانی در بالغین و کودکان در بافت عضله ماهی کمتر از 1 به دست آمد و مصرف این آبزیان هیچ مشکلی برای سلامت انسان ایجاد نمی‌کند.

واژه‌های کلیدی: ماهیان، فلزات سنگین، خلیج فارس
Article ID: Vol25-25
متن کامل [PDF 818 kb]   (878 دریافت)    
نوع مطالعه: تحقيقي | موضوع مقاله: بهداشت محيط
* نشانی نویسنده مسئول: استان گلستان، گنبد کاووس، دانشگاه گنبد کاووس، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، گروه شیلات، تلفن 33261769-017
فهرست منابع
1. Mirzaei M, Marofi S, Solgi E, Abbasi M, Karimi R, Riyahi Bakhtyari HR. Ecological and health risks of soil and grape heavy metals in long-term fertilized vineyards (Chaharmahal and Bakhtiari province of Iran). Environ Geochem Health. 2020 Jan; 42(1): 27-43. doi: 10.1007/s10653-019-00242-5. [DOI] [PubMed]
2. Kojadinovic J, Potier M, Le Corre M, Cosson RP, Bustamante P. Bioaccumulation of trace elements in pelagic fish from the Western Indian Ocean. Environmental Pollution. 2007; 146(2): 548-66. doi: 10.1016/j.envpol.2006.07.015. [Link] [DOI]
3. Doğan-Sağlamtimur N, Kumbur H. Metals (Hg, Pb, Cu, and Zn) bioaccumulation in sediment, fish, and human scalp hair: a case study from the city of mersin along the southern coast of Turkey. Biol Trace Elem Res. 2010 Jul; 136(1): 55-70. doi: 10.1007/s12011-009-8516-5. [DOI] [PubMed]
4. Khedmatkon A, Mohammadzadeh B, Gholizadeh M, Kazemi A. [Health risk assessment of Aluminum, Vanadium and Tin due to consumption of, and King soldier bream (Argyrops spinifer), Pickhandle Barracuda (Sphyraena jello) and Japanese threadfin bream (Nemipteru japonicus)]. JAIR 2022; 10(2): 61-70. doi: 10.22034/jair.10.2.61. [View at Publisher] [DOI]
5. Sekhar KC, Chary NS, Kamala CT, Raj DS, Rao AS. Fractionation studies and bioaccumulation of sediment-bound heavy metals in Kolleru lake by edible fish. Environment international. 2004; 29(7): 1001-8. doi: 10.1016/S0160-4120(03)00094-1. [Link] [DOI]
6. Gholizadeh M, Mohammadzadeh B, Kazemi A. Human health risk assessment via the consumption of platycephalus indicus in the Persian Gulf, Iran. Pollution, 2022; 8(3): 740-50. doi: 10.22059/poll.2021.330784.1188. [View at Publisher] [DOI]
7. Khansari FE, Ghazi-Khansari M, Abdollahi M. Heavy metals content of canned tuna fish. Food Chemistry. 2005; 93(2): 293-96. doi: 10.1016/j.foodchem.2004.09.025. [Link] [DOI]
8. Duruibe JO, Ogwuegbu MO, Egwurugwu JN. Heavy metal pollution and human biotoxic effects. International Journal of Physical Sciences. 2007; 2(5):112-18. doi: 10.5897/IJPS.9000289 [View at Publisher] [DOI]
9. Gholizadeh M, Patimar R. Ecological risk assessment of heavy metals in surface sediments from the Gorgan Bay, Caspian Sea. Mar Pollut Bull. 2018 Dec; 137: 662-67. doi: 10.1016/j.marpolbul.2018.11.009. [DOI] [PubMed]
10. Gholizadeh M, Mohammadzadeh B, Kazemi A. [Assessment of the Consumption Risk of Heavy Metals in platycephalus indicus in the Bushehr port, Persian Gulf]. JFST. 2021; 10(2): 93-104. [Article in Persian] [Link]
11. Elsagh A, Jalilian H, Ghaderi Aslshabestari M. Evaluation of heavy metal pollution in coastal sediments of Bandar Abbas, the Persian Gulf, Iran: Mercury pollution and environmental geochemical indices. Mar Pollut Bull. 2021 Jun; 167: 112314. doi: 10.1016/j.marpolbul.2021.112314. [DOI] [PubMed]
12. Lee YH, Stuebing RB. Heavy metal contamination in the river toad, Bufo juxtasper (Inger), near a copper mine in East Malaysia. Bull Environ Contam Toxicol. 1990 Aug; 45(2): 272-79. doi: 10.1007/BF01700195. [DOI] [PubMed]
13. Güleç A, Cevher Ö, Türk A, Ustel F, Yılmaz F. Accelerated corrosion behaviors of Zn, Al and Zn/15Al coatings on a steel surface. Materiali in Tehnologije. 2011; 45(5): 477-82. [Link]
14. Esmaeilbeigi M, Kazemi A, Gholizadeh M, Rezaeiyeh RD. Microplastics and heavy metals contamination in Atropus atropos and associated health risk assessment in the northwest of the Persian Gulf, Iran. Regional Studies in Marine Science. 2023; 57: 102750. doi: 10.1016/j.rsma.2022.102750. [Link] [DOI]
15. Perera P. Heavy metal concentrations in the Pacific oyster Crassostrea gigas. Thesis. Master of Applied Science. Auckland University of Technology. 2004. [Link]
16. Khoshbin A. [Bioaccumulation of lead, nickel and cadmium in the muscle, liver and skin of Otolithes ruber and Sphyraena forsteri]. Iranian Scientific Fisheries Journal. 2022; 31(2): 1-11. [Article in Persian] [View at Publisher]
17. Pourang N, Dennis JH, Ghourchian H. Distribution of heavy metals in Penaeus semisulcatus from Persian Gulf and possible role of metallothionein in their redistribution during storage. Environ Monit Assess. 2005 Jan; 100(1-3): 71-88. doi: 10.1007/s10661-005-7061-8. [DOI] [PubMed]
18. Dadkhah M, Saboori A, Fino P. An Overview of the Recent Developments in Metal Matrix Nanocomposites Reinforced by Graphene. Materials (Basel). 2019 Sep; 12(17): 2823. doi: 10.3390/ma12172823. [DOI] [PubMed]
19. FAO. World Food and Agriculture – Statistical Yearbook 2022. Rome. [Link]
20. Nollet LML. Hand book of food analysis. 2nd ed. CRC Press. 2014. doi: 10.1201/9781482276459. [Link] [DOI]
21. IFOSY. [Iranian Fisheries Organization Statistical Yearbook, 2014-2019]. 1st . 2019. [Persian] [Link]
22. Gholizadeh M, Mohammadzadeh B, Kazemi A. [Determination of iron and nickel metals in the muscle of fish Terapon puta]. J Gorgan Univ Med Sci 2021; 23(1): 121-28. [Article in Persian] [View at Publisher]
23. Dural M, Goksu MZL, Ozak AA. Investigation of Heavy Metal Levels in Economically Important Fish Species Captured from the Tuzla Lagoon. Food Chemistry. 2007; 102: 415-21. doi: 10.1016/j.foodchem.2006.03.001 [Link] [DOI]
24. Shahri E, Velayatzadeh M. [The Effect of Cold and Warm Seasons on Accumulation of Nickel, Cadmium and Lead in Muscle of Acanthopagrus latus and Platycephalus indicus from Oman Sea (Chabahar)]. Iranian Journal of Marine Science and Technology Research. 2017; 12(1): 10-21. [Article in Persian] [View at Publisher]
25. Dadolahi S, Nabavi S, Khiror N. [The relationship between biometric characteristics of Barbus grypus with heavy metals levels in tissue (muscle and gill) from Arvand River, Iran]. Iranian Fisheries Scientific Journal. 2009; 17(4): 27-34. doi: 10.22092/isfj.2009.115356 [Article in Persian] [View at Publisher] [DOI]
26. Mahdavi E. [Measurement of Lead and Cadmium in Sillago sihama and Terapon Jarbua fish tissues in the southern region of Qeshm Island]. Journal of Marine Scinece and Technology Research. 2016; 11(1): 22-29. [Article in Persian] [View at Publisher]
27. Obeidi R, Pazira A, Ghanbari F, Noghdani S. [Determination of heavy metal (Nickel and Cadmium) concentrations in muscle and liver tissues of (Pomadasys kaakan) in Bushehr seaport]. Iranian Scientific Fisheries Journal. 2017; 26(1): 55-65. doi: 10.22092/ISFJ.2017.110330 [Article in Persian] [View at Publisher] [DOI]
28. Mahdi Abkenari A, Yahyavi M, Bahri A, Jafaryan H. Assessment of heavy metals pollution in muscle of sole (Cynoglossus arel), spiny lobster (Panulirus homarus) and sediments in the northern coasts of the Oman Sea during pre and post monsoon. Iranian Journal of Fisheries Sciences (IJFS). 2020; 19(4): 1638-56. [View at Publisher]
ارسال پیام به نویسنده مسئول


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Gholizadeh M, Shadi A, Maryam Abadi A, Nemati M, Senapathi V, Karthikeyan S. Level of Heavy Metals in Muscles of Cynoglossus arel and Pomadasys kaakan Fishes in Boushehr Coastal Waters, North of the Persian Gulf. J Gorgan Univ Med Sci 2023; 25 (2) :83-91
URL: http://goums.ac.ir/journal/article-1-4247-fa.html

قلی زاده محمد، شادی احمد، مریم آبادی عمار، نعمتی مهناز، سناپاتی ونکاترامانان، کارتیکیان سیواکومار. میزان فلزات سنگین در عضله ماهیان کفشک زبان گاوی (Cynoglossus arel) و سنگسر معمولی (Pomadasys kaakan) در سواحل بوشهر، شمال خلیج فارس. مجله علمي دانشگاه علوم پزشكي گرگان. 1402; 25 (2) :83-91

URL: http://goums.ac.ir/journal/article-1-4247-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 25، شماره 2 - ( تابستان 1402 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله دانشگاه علوم پزشکی گرگان Journal of Gorgan University of Medical Sciences
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 38 queries by YEKTAWEB 4642