fa تغییرات سطح سرمی روی و مس قبل و بعد از عمل دیالیز در شهر گرگان عمومى General تحقيقي Original Articles زمینه و هدف: روی و مس از عناصر کمیاب مهمی هستند که برای رشد و ادامه اعمال حیاتی بدن ضروری می باشند. این عناصر در عملکرد تعدادی از آنزیمها به عنوان کوفاکتور نقش اصلی را ایفا می کنند. تغییرات سطح این عناصر در بدن از نظر کلینیکی اهمیت بسیار دارد، به طوری که افزایش و یا کاهش هر کدام از آنها باعث ایجاد تظاهرات بالینی می شود در صورت افزایش این عناصر در بدن، مسمومیت همراه باعوارض کلینیکی(مثل اسهال و استفراغ) در فرد به وجود می آید. به دلیل امکان تغییرات سطح سرمی روی و مس ناشی از همودیالیز به منظور برسی تغییرات سطح سرمی روی ومس بیماران همودیالیزی قبل و بعد از همودیالیز انجام گردیده است.مواد و روشها: این مطالعه از نوع مقایسه ای - طولی روی 50 بیمار همودیالیزی(33 بیمار مذکر و 17 بیمار مؤنث) انتخاب شده به روش تصادفی از بین بیماران همودیالیزی بخش دیالیز مرکز آموزشی- درمانی پنجم آذر گرگان، انجام گردید. میزان روی و مس در سرم بیماران همودیالیزی قبل و بعد از دیالیز به روش اسپکتروفتومتری اندازه گیری شد. یافته ها: میانگین میزان روی و مس در بیماران همودیالیزی به ترتیب بعد از دیالیز 59.32 &plusmn; 135.32 و 51.25 &plusmn; 136.40 میکروگرم در دسی لیتر بوده که در مقایسه با قبل ازدیالیز که 37.46 &plusmn; 78.38 و 32.54 &plusmn; 89.92 میکروگرم در دسی لیتر می باشد افزایش یافته است که از نظر آماری اختلاف معنی دار بوده است (P<0.05).نتیجه گیری: شرایط اورمی ممبران دیالیتر، عمل دیالیز و کیفیت آب مصرفی در عمل دیالیز می توانند باعث افزایش عناصر کمیاب روی و مس شوند. این افزایش می توانند سبب غیر طبیعی شدن روی و مس در بدن و زمینه ساز تظاهرات بالینی در بیماران همودیالیزی گردد. لذا پیشنهاد می شود قبل از عمل دیالیز میزان روی و مس آزاد شده را با کمک آزمایشهای مربوطه از نمونه های خون بیماران همودیالیز و قسمتهای مختلف دستگاه دیالیز ارزیابی و براساس آن میزان روی و مس بیماران همودیالیزی با روش تغذیه درمانی مشخص گردد. Background and Objective: Zinc and Copper are the important trace elements for human growth and body&rsquo;s biological functions. These trace elements are the important cofactors of many enzymes. Serum variation of these trace elements are clinically important and should be taken into consideration, because fluctuation of these elements are behind many clinical manifestation in human. Diarrhea and vomiting can be the clinical symptoms associated with the toxic level of Zinc and Copper in the body. The concept behind this study is to determine the serum levels of Zinc and Copper in hemodialysis patients before and after dialysis, to explain the differences of such trace element concentration in these patients. Materials and Methods: This project is a comparative study. The sample population was 50 of hemodialysis patients chosen randomly from the patients referred to the 5th Azar Hospital in Gorgan (33 male and 17 female). The concentration of Zinc and Copper of these patients was determined before and after the dialysis. Results: The results from this research projects indicated that the average concentration of Zinc and Copper in hemodialysis patients after dialysis were 135.32&plusmn;59.32 and 136.40&plusmn;51.52 microgram/deciliter which markedly increase in compare to the serum concentration of these trace elements before the dialysis which were 78.38&plusmn;37.46 and 89.92&plusmn;32.54 microgram/deciliter respectively. On the basis of the results, we found in this study the average increased concentration of Zinc and Copper after the process of dialysis among the hemodialysis patients had a meaningful statistical variation (P<0.001). Conclusion: Uremia, dialysis blood tube, heavy metal contamination, the quality of dialysis membrane and the quality of water used for the process of dialysis can be a reason for the increased concentration of Zinc and Copper. Such increase in the serum concentration of these trace elements can be the basis for some clinical abnormalities. Therefore it is suggested to determine the rate of released Zinc and Copper from hemodialysis machine, before the procedure is done To enable the medical team to evaluate the serum Zinc and Copper and correct it by nutritional therapy. همودیالیز, روی, مس Hemodialysis, Zinc, Copper 10 14 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-97&slc_lang=fa&sid=1 A.Marjani (Ph.D) عبدالجلال مرجانی 5900319475328460048649 5900319475328460048649 Yes M.Mojerloo (M.D) محمد موجرلو 5900319475328460048650 5900319475328460048650 No AR.Mansourian (Ph.D) آزاد رضا منصوریان 5900319475328460048651 5900319475328460048651 No R.Azerhoosh (M.D) رامین آذرهوش 5900319475328460048652 5900319475328460048652 No MR.Rabei (M.Sc) محمدرضا ربیعی 5900319475328460048653 5900319475328460048653 No KB.Kalavi (M.Sc) خدا بردی کلوی 5900319475328460048654 5900319475328460048654 No