مجله علمي دانشگاه علوم پزشكي گرگان

اثر عوامل نوروترفیک در درمان بیماری مولتیپل اسکلروزیس: یک مطالعه مروری

ناظم قاسمی

مولتیپل اسکلروزیس (Multiple Sclerosis: MS) یک بیماری مزمن و چند فازی اتوایمیون است که بر سیستم عصبی مرکزی تاثیر می گذارد. اخیراً سلول های ترشح کننده عوامل نوروتروفیک به عنوان یکی از بهترین منابع برای سلول درمانی در بیماری MS ارایه شده است. لذا این مطالعه مروری با هدف معرفی سلول های ترشح کننده عوامل نوروتروفیک و نقش عوامل نوروتروفیک در درمان بیماری MS صورت گرفت. در پژوهش حاضر، براساس Systematic Review و با استفاده از کلیدواژه های مولتیپل اسکلروزیس، نوروتروفین ها و سلول درمانی تعداد 98 مقاله از پایگاه های مختلف Pubmed، SID، Springer، SinceDirect Magiran، Web of sciences و Google Scholar جستجو شد و پس از حذف مقالات غیرمرتبط و تکراری تعداد 50 مقاله انتخاب شد. نتایج به دست آمده از این مطالعات نشان داد که درمان های مبتنی بر سلول در بیماری MS، با هدف جایگزین کردن سلول های از بین رفته و یا با هدف حمایت نورونی با استفاده از عوامل رشد عصبی انجام می شود. سلول های ترشح کننده عوامل نوروتروفیک با داشتن توانایی مهاجرت به سمت ضایعات عصبی و ترشح عوامل نوروتروفیکی، می توانند نقش عمده ای در حمایت از بافت عصبی و پیشگیری از تخریب آن بر عهده داشته باشند. این عوامل از طریق رسپتورهای تیروزین کینازی خود اثرات متنوعی بر تکامل و فعالیت صحیح نورون ها دارند. لذا سلول های ترشح کننده عوامل نوروتروفیکی به دلیل ترشح طیف وسیعی از عوامل رشد عصبی مورد نیاز برای تکامل عصبی، ممکن است یکی از منابع ایده ال سلولی برای درمان های مبتنی بر سلول در بیماری MS باشند.

اثر مراقبت کانگورویی بر مادر و نوزاد: یک مطالعه مروری

احمدشاه فرهت

روش کانگورویی در مراقبت از نوزاد، روشی است که در آن حمایت از نوزاد از طریق تماس پوست با پوست نوزاد با والدینش فراهم می شود. با استفاده از کلمات کلیدی kangaroo mother care ، neonatal ، skin to skin care و preterm در پایگاه های اطلاعاتی pubmed ، sience direct ، google scholar ، SID و magiran تمام مقالات راجع به مراقبت کانگورویی از سال 2000 تا 2016 وارد مطالعه گردید. سپس از بین مقالات مرتبط، مقالات دارای اهداف، روش کار، حجم نمونه مناسب، آنالیز و نتیجه گیری مشخص، انتخاب شدند و در نهایت 36 مقاله مورد نقد و بررسی قرار گرفت. مرور مطالعات نشان داد که تماس پوست با پوست نوزاد با والدین باعث تنظیم دمای بدن نوزاد، افزایش سیستم ایمنی نوزاد و کاهش میزان ابتلا به عفونت، کاهش میزان مرگ و میر نوزاد، تنظیم ضربات قلب و تنفس نوزاد، افزایش رشد و وزن گیری نوزادان کم وزن، کاهش استرس و گریه نوزاد و افزایش دوره های خواب طولانی و باثبات و همچنین باعث ایجاد پیوند عاطفی بین والدین و نوزاد می گردد. روش مراقبت کانگورویی نه تنها به مراقبت مراحل اولیه رشد نوزاد نارس کمک می کند؛ بلکه منجر به افزایش سلامت عمومی نوزاد و مادر می گردد. این روش می تواند یک روش کم هزینه و بسیار مفید در رشد و سلامت نوزاد استفاده گردد.

مقایسه اثر داروهای پروپوفول و اتومیدات با تیوپنتال سدیم بر مدت زمان تشنج و ریکاوری متعاقب انجام الکتروشوک درمانی: یک مطالعه کارآزمایی بالینی

کاظم کاظم نژاد

زمینه و هدف: الکتروشوک درمانی (Electro Convulsion Therapy: ECT) از روش های رایج در درمان اختلالات روانپزشکی است. این مطالعه به منظور مقایسه اثر داروهای پروپوفول و اتومیدات با تیوپنتال سدیم بر مدت زمان تشنج و ریکاوری متعاقب انجام الکتروشوک درمانی انجام شد.

روش بررسی: این کارآزمایی بالینی روی 90 بیمار مبتلا به اختلال روانپزشکی نیازمند ECT با تشخیص روانپزشک در بخش روانپزشکی مرکز آموزشی درمانی 5 آذر گرگان انجام شد. بیماران با تخصیص تصادفی ساده در سه گروه 30 نفری قرار گرفتند. مداخله شامل مانیتورینگ استاندارد و پره اکسیژناسیون با اکسیژن 100 درصد به مدت 3 دقیقه در سه گروه بیهوشی بیماران بود. گروه اول تیوپنتال سدیم (mg/kg/bw 1.5)، گروه دوم اتومیدات (mg/kg/bw 0.1) و گروه سوم پروپوفول (mg/kg/bw 0.6) را دریافت نمودند. داروهای سوکسینیل کولین (mg/kg/bw 0.5) و آتروپین (mg/kg/bw 0.01) به عنوان شل کننده عضلانی و پیشگیری از برادی کاردی برای همه بیماران تجویز شد. مدت تشنج و ریکاوری، تغییرات وضعیت همودینامیک شامل ضربان قلب و متوسط فشار خون شریانی و مقدار شارژ برای هر بیمار اندازه گیری و ثبت گردید.

یافته ها: میانگین مدت تشنج متعاقب ECT در گروه تیوپنتال سدیم 43.72±11.81 ثانیه، گروه اتومیدات 45.81±17.26 ثانیه (P<0.05) و گروه پروپوفول 35.47±10.58 ثانیه (P<0.05) تعیین شد. مقدار شارژ الکتریکی مورد استفاده در سه نوبت درمان و تغییرات ضربان قلب در سه گروه مورد مطالعه تفاوت آماری معنی داری نداشت. تغییرات متوسط فشار شریانی گروه پروپوفول کمتر از دو گروه دیگر بود (P<0.05). مدت ریکاوری متعاقب ECT در گروه اتومیدات در مقایسه با دو گروه دیگر کمتر بود (P<0.05).

نتیجه گیری: اتومیدات و تیوپنتال سدیم به طور مشابه منجر به افزایش مدت زمان تشنج متعاقب ECT شدند. با توجه به کاهش معنی دار مدت ریکاوری در مقایسه با تیوپنتال سدیم، اتومیدات می تواند به عنوان بهترین گزینه دارویی در نظر گرفته شود.

اثر مصرف مکمل زنجبیل بر تغییرات لاکتات دهیدرژناز و کوفتگی عضلانی تاخیری دختران دارای اضافه وزن به دنبال فعالیت برونگرای وامانده ساز: یک مطالعه کارآزمایی بالینی

سعید شاکریان

زمینه و هدف: شیوه زندگی کم تحرک و افزایش وزن، خطر توسعه بیماری های قلبی و عروقی را افزایش می دهد. این مطالعه به منظور تعیین اثر مصرف مکمل زنجبیل بر تغییرات لاکتات دهیدرژناز (Lactate dehydrogenase: LDH) و کوفتگی عضلانی تاخیری دختران دارای اضافه وزن به دنبال فعالیت برونگرای وامانده ساز انجام شد.

روش بررسی: در این کارآزمایی بالینی 22 دانشجوی دختر دارای اضافه وزن در دانشگاه شهید چمران اهواز به طور تصادفی در گروه های کنترل (10 نفر) و مداخله (12 نفر) قرار گرفتند. گروه مداخله روزانه 2 گرم پودر زنجبیل، هر وعده یک کپسول، حاوی یک گرم پودر زنجبیل، و گروه کنترل (دارونما) روزانه دو کپسول حاوی نشاسته، به مدت دو هفته مصرف نمودند. فعالیت بدنی شامل دو جلسه فعالیت برونگرا وامانده ساز (شیب منفی بر روی تردمیل، یک جلسه قبل از مکمل دهی و یک جلسه بعد از دو هفته مکمل دهی) اجرا شد. نمونه های خونی طی 4 مرحله به منظور سنجش تغییرات LDH اخذ و نیز از پرسشنامه درد (Visual Analogue Scale: VAS) برای سنجش کوفتگی تاخیری در دو دوره قبل و بعد از مصرف مکمل زنجبیل استفاده گردید.

یافته ها: تمرین برونگرا باعث افزایش میزان LDH و کوفتگی عضلانی تاخیری بعد از فعالیت گردید (P<0.05). مصرف دو هفته مکمل زنجبیل باعث کاهش آماری معنی دار میزان LDH و کوفتگی عضلانی تاخیری گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل گردید (P<0.05).

نتیجه گیری: مصرف زنجبیل می تواند بر کاهش آسب عضلانی و کوفتگی عضلانی تاخیری ناشی از فعالیت برونگرا در دختران با اضافه وزن موثر باشد.

اثر دیابت بارداری بر بیان ژن‌های ساختاری کلاژن و دسموکولین در قلب رویان موش‌های آزمایشگاهی نژاد C57BL

محمدجعفر گلعلی پور

زمینه و هدف: دیابت بارداری (Gestational Diabetes Mellitus: GDM) یک اختلال متابولیک است که به دلیل نقص در ترشح کافی انسولین ایجاد می‏شود. GDM خطر سقط و یا تولد نوزادانی با نقایص مادرزادی قلب را افزایش می دهد. برخی از این نقایص ممکن است مربوط به اختلال در بیان برخی از ژن‏های مهم ساختاری قلب باشد. ژن‏های ساختاری کلاژن و دسموکولین نقش مهمی به ترتیب در اتصالات بین سلولی در نواحی دسموزوم و صفحات بینابینی در ساختار قلب دارند. این مطالعه به منظور تعیین اثر دیابت بارداری بر بیان ژن های Col5a2 و Dsc2 در قلب رویان موش های آزمایشگاهی نژاد C57BL انجام شد.

روش بررسی: در این مطالعه تجربی تعداد 12 سر موش ماده نژاد C57BL (8-10 هفته) و 6 سر موش نر بالغ از همین نژاد با میانگین وزن 22-24 گرم استفاده گردید. پس از جفت گیری حیوانات ماده و رویت پلاک واژینال روز صفر بارداری تعیین شد و به صورت تصادفی به دو گروه دیابتی و کنترل تقسیم شدند. القاء دیابت بارداری در موش های باردار گروه دیابتی به وسیله تزریق داخل صفاقی استرپتوزوتوسین با دوز 150 mg/kg/bw در روز یک بارداری (GD1) انجام شد. در حالی که در گروه کنترل تنها بافر سیترات در روز یک بارداری تزریق شد. در روز 11.5 بارداری جراحی سزارین انجام و قلب رویان‎ها با استفاده از استرئو میکروسکوپ خارج شد. سپس به ترتیب استخراج total RNA ، سنتز cDNA و اندازه گیری کمی میزان RNA با استفاده از روش Real Time-PCR انجام گردید و میزان بیان ژن‏های Col5a2 و Dsc2 در رویان های گروه دیابتی و کنترل اندازه‏گیری شد.

یافته ها: الفاء دیابت بارداری در موش های باردار سبب افزایش بیان ژن های Col5a2 و Dsc2 در رویان های 11.5 روزه در مقایسه با گروه کنترل شد که در رابطه با دسموکولین این تغییرات از نظر آماری معنی دار بود (P<0.05).

نتیجه گیری: القاء دیابت در دوره بارداری سبب افزایش بیان ژن های Col5a2 و Dsc2 در یکی از مسیرهای مهم ساختاری تکامل قلب در رویان‏های حاصل می گردد.

سمیت کبدی نانو لوله‌های کربن چند دیواره در موش صحرایی

علی نوری

زمینه و هدف: امروزه نانولوله های کربن چنددیواره دارای کاربردهای متعدد در زمینه انتقال دارو و ژن و زمینه های دیگر بیولوژیک هستند و ضروری است که باتوجه به خواص منحصر به فرد این نانوساختارها، سمیت احتمالی آنها بر موجودات زنده مورد بررسی قرار گیرد. این مطالعه به منظور تعیین سمیت نانولوله های کربن چنددیواره عامل دار شده با گروه های کربوکسیل بر عملکرد و ساختار بافت کبد موش های صحرایی انجام شد.

روش بررسی: در این مطالعه تجربی 50 سر موش صحرایی ماده بالغ نژاد ویستار به 5 گروه 10تایی تقسیم شدند. گروه بندی شامل گروه شاهد سرم فیزیولوژی و تویین و گروه های تیمار غلظت های 2.5, 5, 10, 20 mg/kg/bw از نانولوله کربن چنددیواره عامل دار شده با گروه کربوکسیل با قطر کمتر از 8نانومتر و طول 30میکرومتر بودند که در 8مرحله به صورت یک روز در میان و به روش درون صفاقی دریافت شد. خونگیری در دو مرحله (مرحله اول یک روز پس از آخرین تزریق و مرحله دوم 20 روز پس از آخرین تزریق) انجام شد. میزان فعالیت آنزیم های کبدی آلانین آمینوترانسفراز (alanine aminotransferase: ALT)، آسپارتات آمینوترانسفراز (aspartate aminotransferase: AST) و آلکالین فسفاتاز (alkaline phosphatase: ALP) و نیز مقدار مالون دی آلدئید در سرم خون اندازه گیری شد. با تهیه مقاطع بافتی از کبد تعدادی از موش های صحرایی در هر گروه (پس از گذشت 20روز از آخرین تزریق) با رنگ آمیزی هماتوکسیلین-ائوزین، ساختار بافتی کبد توسط میکروسکوپ نوری مورد بررسی قرار گرفت. حیوانات قبل از شروع تیمار و پس آن وزن شدند.

یافته ها: در مرحله اول فقط میانگین فعالیت آنزیم AST در غلظت mg/kg/bw 5 به طور معنی دار افزایش یافت (P<0.05). در مرحله دوم، فعالیت آنزیم ALP در تمام دوزهای بالاتر از mg/kg/bw 2.5، کاهش آماری معنی داری یافت (P<0.05) و فعالیت آنزیم های AST و ALT در دوزهای mg/kg/bw 10 ، 5 کاهش آماری معنی دار (P<0.05) و در دوز mg/kg/bw 2.5 افزایش آماری معنی داری (P<0.05) یافت. مطالعات بافت شناسی اختلالاتی نظیر دژنره شدن دیواره سیاهرگ مرکز لوبولی، تحلیل رفتن هسته و لیز شدن هپاتوسیت ها همراه با آتروفی شدید، بی نظمی و اتساع سینوزوئیدها و تجمع سلول های التهابی را در گروه های تیمار به صورت وابسته به دوز نشان داد. به طوری که بیشترین اختلالات مربوط به غلظتmg/kg/bw 20 بود.

نتیجه گیری: به نظر می رسد که نانولوله های کربنی چنددیواره عامل دار شده با گروه کربوکسیل حتی در مقادیر کم (mg/kg/bw 5, 2.5) پس از گذشت 20 روز، برای بافت کبد سمی بوده و باعث اختلالاتی در بافت و عملکرد کبد می شود.

اثربخشی طب سوزنی گوش بر علایم اختلال کم‌توجهی – بیش‌فعالی کودکان 14-7 ساله

افسانه خواجوند خوشلی

زمینه و هدف: اختلال کم توجهی - بیش فعالی (Attention Deficit / Hyperactivity Disorder: ADHD) از شایع ترین اختلالات روانی است. این مطالعه به منظور تعیین اثربخشی طب سوزنی گوش بر علایم ADHD کودکان 14-7 ساله انجام شد.

روش بررسی: این مطالعه شبه تجربی روی 30 کودک مبتلا به ADHD با عدم مصرف ریتالین مراجعه کننده به کلینیک خصوصی روانپزشکی کودکان در شهر تهران انجام شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه مرضی کودکان (فرم والدین) و آزمون بررسی عملکرد دیداری و شنیداری با طرح اجرای پیش آزمون – پس آزمون بود. طب سوزنی گوش به مدت 8 هفته، با فشار متوسط روی چسب دانه ای در پنج نقطه لاله گوش به نام های Brain ، Excitement ، Prefrontal Cortex ، ShenMen و Tranquilizar انجام شد.

یافته ها: خرده مقیاس گوش به زنگی شنیداری از حیطه توجه و در خرده مقیاس بازداری پاسخ شنیداری از حیطه بازداری در مرحله پیش آزمون در مقایسه با پس آزمون افزایش آماری معنی داری یافت (P<0.05).

نتیجه گیری: اجرای طب سوزنی 8 هفته ای بر روی گوش موجب بهبود خرده مقیاس های مربوط به گوش به زنگی شنیداری و بازداری پاسخ شنیداری در کودکان دارای ADHD می گردد.

اثربخشی واقعیت درمانی مبتنی بر نظریه انتخاب Glasser به شیوه گروهی بر سلامت عمومی و باورهای وسواسی زنان مطلقه

سیدمجتبی عقیلی

زمینه و هدف: طلاق به عنوان یکی از بحران های زندگی می تواند منجر به بروز مشکلات عاطفی و رفتاری گردد. این مطالعه به منظور تعیین اثربخشی واقعیت درمانی مبتنی بر نظریه انتخاب Glasser به شیوه گروهی بر سلامت عمومی و باورهای وسواسی زنان مطلقه انجام شد.

روش بررسی: در این مطالعه شبه تجربی 30 زن مطلقه مشغول به تحصیل در مدارس بزرگسال به صورت غیرتصادفی در دو گروه 15 نفری کنترل و مداخله قرار گرفتند. در ابتدای مطالعه برای هر دو گروه پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ) (اضطراب، کارکرد اجتماعی، نشانه های بدنی و افسردگی) و پرسشنامه افکار وسواسی (OBQ-44) (مسؤولیت پذیری، کمال طلبی و اهمیت دادن به افکار) تکمیل گردید. برای گروه مداخله طی 8 جلسه، هفته ای یک جلسه به مدت دو ساعت جلسات آموزشی واقعیت درمانی مبتنی بر نظریه انتخاب Glasser برگزار شد و برای گروه کنترل مداخله ای صورت نگرفت. در انتهای مطالعه از هر دو گروه پس آزمون به عمل آمد.

یافته ها: آموزش گروهی واقعیت درمانی آزمودنی های گروه مداخله سبب کاهش آماری معنی دار در تمامی ابعاد دو متغیر سلامت عمومی و باورهای وسواسی در مقایسه با گروه کنترل گردید (P<0.05).

نتیجه گیری: آموزش گروهی واقعیت درمانی مبتنی بر نظریه انتخاب Glasser سلامت عمومی زنان مطلقه را بهبود می بخشد و سبب کاهش باورهای وسواسی آنان می گردد.

مقایسه اثر درمان شناختی - رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد باورهای غیرمنطقی دانشجویان

جوانشیر اسدی

زمینه و هدف: باورهای غیرمنطقی زمینه ساز دامنه وسیعی از اختلالات شناختی است. این مطالعه به منظور مقایسه اثر درمان شناختی - رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر باورهای غیرمنطقی دانشجویان رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گلستان انجام شد.

روش بررسی: در این مطالعه شبه تجربی 45 دانشجوی رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گلستان به صورت غیرتصادفی در گروه های 15 نفری کنترل، گروه درمان شناختی - رفتاری (مداخله اول) و گروه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (مداخله دوم) تقسیم شدند. هر سه گروه پیش آزمون را تکمیل کردند؛ اما گروه کنترل هیچگونه درمانی دریافت نکرد. گروه های مداخله 8 جلسه درمان را دریافت نمودند. داده ها از طریق پرسشنامه باورهای غیرمنطقی جونز سال 1969 (IBQ-40) جمع آوری گردید.

یافته ها: هر دو روش درمانی در گروه های مداخله در مقایسه با گروه کنترل سبب کاهش نمره کلی باورهای غیرمنطقی گردید (P<0.05). میانگین نمره زیرمقیاس اجتناب از مشکل (35.26±6.32) در گروه مداخله دوم در مقایسه با گروه مداخله اول (30.53±9.47) کاهش آماری معنی داری یافت (P<0.05). همچنین میانگین نمره زیرمقیاس بی مسؤولیتی هیجانی در گروه مداخله اول (22.73±9.49) در مقایسه با گروه مداخله دوم (29.93±1.75) افزایش آماری معنی داری یافت (P<0.05).

نتیجه گیری: دو روش درمان شناختی - رفتاری و درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش باعث کاهش باورهای غیرمنطقی دانشجویان رشته پزشکی گردید.

ارزیابی قدرت مفصل شانه افراد با گیر افتادگی تحت آخرومی مفصل شانه

هادی عباس زاده قناتی

زمینه و هدف: مدیریت پیشگیری از گیرافتادگی تحت آخرومی شانه (sub-acromial shoulder impingement: SSI) شامل تمرینات تقویتی عمومی، به خصوص برای چرخاننده های داخلی و خارجی شانه است. با این حال شواهدی بر تفاوت قدرت این گروه عضلات در افراد دارای گیرافتادگی تحت آخرومی شانه با نمونه های سالم وجود ندارد. این مطالعه به منظور ارزیابی قدرت مفصل شانه افراد با گیر افتادگی تحت آخرومی شانه در مقایسه با افراد سالم انجام شد.

روش بررسی: این مطالعه مورد – شاهدی روی 24 نفر از دانشجویان دارای علایم گیرافتادگی تحت آخرومی شانه (گروه مورد) و 24 نفر از دانشجویان سالم (گروه شاهد) که از لحاظ سن، جنس، دست برتر و سطح فعالیت بدنی همسان بودند؛ انجام شد. گروه ها تست حداکثر گشتاور ایزوکینتیکی را طی دو حرکت چرخش داخلی و خارجی شانه انجام دادند. در گروه مورد 18 شانه برتر و 6 شانه غیربرتر با علایم وجود داشت. حرکات چرخش داخلی و خارجی مفصل شانه جداگانه و به صورت انقباض درونگرا و برونگرا در دو سرعت 60 و 120 درجه بر ثانیه ارزیابی شد. حداکثر گشتاور، حداکثر گشتاور نسبی و نسبت های قدرت در بین دو گروه مقایسه گردید.

یافته ها: تفاوت قدرت بین دو گروه زمانی با گیرافتادگی تحت آخرومی دست برتر، از نظر آماری معنی دار بود (P<0.05). مقادیر حداکثر گشتاور چرخش خارجی شانه با انقباض برونگرا (22.20±7.01) و درونگرا (11.36±3.36) در سرعت 120 درجه بر ثانیه، حداکثر گشتاور چرخش خارجی شانه با انقباض برونگرا (20.53±6.15) در سرعت 60 درجه بر ثانیه، حداکثر گشتاور چرخش داخلی شانه با انقباض برونگرا در سرعت های 60 درجه بر ثانیه (43.13±12.98) و 120 درجه بر ثانیه (40.33±9.24) گروه مورد با علایم شانه برتر در مقایسه با شانه برتر گروه کنترل به طور معنی داری کمتر بود (P<0.05).

نتیجه گیری: احتمالاً تغییر در حداکثر گشتاور چرخش داخلی و خارجی شانه در افراد با SSI به دست برتر مرتبط است که دلالت بر روش های تقویتی دارد. لذا نیاز است که متخصصان تمرین درمانی در طراحی تمرینات برای افراد داری SSI از تمرینات برونگرای ایزوکینتیکی برای چرخاننده های داخلی و خارجی شانه بهره ببرند.

کیفیت زندگی مادران دارای کودکان مبتلا به اوتیسم

لیلا جویباری

زمینه و هدف: والدین کودکان مبتلا به اوتیسم در فعالیت های روزانه خود و روابط اجتماعی دچار مشکل بوده و کیفیت زندگی پایینی دارند. اثر منفی داشتن کودک کم توان یا ناتوان، بیشتر از همه اعضای خانواده در مادر کودک سبب ایجاد تنش و فشار می شود. این مطالعه به منظور تعیین کیفیت زندگی مادران دارای کودکان مبتلا به اوتیسم در مقایسه با مادران دارای کودک سالم انجام شد.

روش بررسی: این مطالعه مورد - شاهدی روی 36 مادر دارای کودک مبتلا به اوتیسم و 114 مادر با کودک سالم در شهر گرگان طی سال 1394 انجام شد. نمونه گیری به صورت تصادفی و ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه کیفیت زندگی استاندارد SF-36 بود.

یافته ها: کیفیت زندگی مادران دارای کودک مبتلا به اوتیسم کاهش آماری معنی داری در مقایسه با کیفیت زندگی مادران کودک سالم داشت (P<0.05). همچنین کیفیت زندگی شامل ابعاد سلامت عمومی، عملکرد اجتماعی و محدودیت نقش به دلیل عملکرد روانی عاطفی و جسمانی در گروه مادران دارای کودک اوتیسم در مقایسه با مادران دارای کودک سالم کاهش آماری معنی داری داشت (P<0.05).

نتیجه گیری: مادران دارای کودک اوتیسم از میزان کیفیت زندگی پایینی برخوردار بودند. لذا طراحی برنامه های مناسب برای ارتقاء وضعیت سلامتی و کیفیت زندگی آنها در اولویت طرح های بهداشتی درمانی، پیشنهاد می شود.

ارزیابی عملکرد جنسی پس از انجام عمل جراحی تغییر جنسیت

سیدمحمد موسوی

زمینه و هدف: مهم ترین نوع اختلال هویت جنسیتی، دگرجنس باوری است که ویژگی آن تمایل شدید به اتخاذ هویت جنس مخالف بدون توجه به امتیازهای فرهنگی است. نتایج مطالعات در مورد نتایج درمان جراحی برحسب تعریف موفقیت و نحوه ارزیابی در بیماران دچار اختلال هویت جنسی بسیار متفاوت است. این مطالعه به منظور تعیین وضعیت عملکرد جنسی پس از انجام عمل جراحی تغییر جنسیت از مرد به زن انجام شد.

روش بررسی: این مطالعه توصیفی تحلیلی روی 40 بیمار دارای اختلال هویت جنسی مراجعه کننده به یک کلینیک جراحی تهران به روش سرشماری طی سال های 94-1393 انجام شد. وضعیت عملکرد جنسی با استفاده از پرسشنامه شاخص عملکرد جنسی زنان (Female Sexual Function Index: FSFI) تعیین گردید.

یافته ها: 95 درصد بیماران میل و تهییج جنسی مناسب، 75% رضایت، 57.5% میزان رطوبت، 27.5% ارگاسم مناسب و 25% درد داشتند. با این حال از نظر میزان عملکرد کلی جنسی، تنها 12.5% عملکرد جنسی رضایت بخش داشتند. بین تحصیلات، شغل، محل زندگی، سابقه قبلی بیماری های روانی و زمان جراحی با عملکرد جنسی رابطه آماری معنی داری مشاهده نشد. 15 نفر (42.9%) از بیماران سابقه مصرف داروهای روان گردان یا مواد مخدر داشتند و میانگین نهایی نمره عملکرد جنسی همگی آنان نامطلوب ارزیابی شد.

نتیجه گیری: عملکرد جنسی افراد تغییر جنسیت داده از مرد به زن نامطلوب ارزیابی شد. درد هنگام رابطه جنسی و نرسیدن به ارگاسم دو عامل مهم در این زمینه تعیین شدند.

تعیین نگرش و دانش در رفتار زیست‌محیطی شهروندان شهر گرگان (1396)

رضاعلی محسنی

زمینه و هدف: مخاطرات زیست محیطی یکی از مهم ترین عوامل تهدیدکننده سلامت انسان ها است. رشد چشمگیر جمعیت و سبک زندگی نوین موجب بروز انواع مشکلات زیست محیطی و شیوع بیماری ها شده است. این مطالعه به منظور تعیین نگرش و دانش در رفتار زیست محیطی شهروندان شهر گرگان انجام شد.

روش بررسی: این مطالعه مقطعی توصیفی – تحلیلی روی 400 نفر (209 مرد و 191 زن) از شهروندان شهر گرگان طی سال 1396 انجام شد. برای انتخاب نمونه ها از روش نمونه گیری چند مرحله ای استفاده گردید. شهر گرگان طبق تقسیمات شهری به 3 طبقه تقسیم شد و محله های درون طبقات به عنوان خوشه در نظر گرفته شدند. از هر منطقه 40 درصد محلات به صورت تصادفی وارد مطالعه شدند. ابزارهای مورد استفاده برای جمع آوری داده ها پرسشنامه جمعیت شناختی و پرسشنامه های دانش، نگرش و رفتار زیست محیطی بود.

یافته ها: سطح نگرش و دانش زیست محیطی شهروندان ضعیف و رفتار حامی محیط زیست آنان قوی ارزیابی شد. افراد با سن بالاتر، تحصیلات بالاتر و میزان اشتغال رفتار حامی محیط زیست بهتری داشتند (P<0.05). بین نگرش زیست محیطی با رفتار حامی محیط زیست رابطه آماری معنی دار و معکوس یافت شد (P<0.05). افزایش دانش زیست محیطی سبب افزایش رفتار حامی محیط زیستی گردید (P<0.05).

نتیجه گیری: سطح دانش و نگرش زیست محیطی شهروندان گرگان ضعیف و رفتار حامی محیط زیستی آنان قوی ارزیابی شد.

زیست پذیری کلان شهر مشهد بر اساس شاخص سلامت

محمد اجزاء شکوهی

زمینه و هدف : بهداشت و خدمات اجتماعی دامنه وسیعی نظیر بهداشت و درمان، مراقبت از کودکان و جوانان، خدمات برای مادران، سازمان های شهروندی، مراکز اجتماعی و امکانات عمومی دارد. زیست پذیری را می توان ویژگی های محیط شهری که آن را مکانی جذاب برای زندگی می کند؛ دانست. این مطالعه به منظور تحلیل زیست پذیری کلان شهر مشهد بر اساس شاخص سلامت انجام شد.

روش بررسی : در این مطالعه توصیفی - تحلیلی نقشه های مربوط به وضعیت هر کدام از زیر شاخص های عینی شامل توزیع فضایی بیمارستان، درمانگاه، پایگاه بهداشت، پایگاه اورژانس و سرویس بهداشتی براساس محدوده مناطق کلان شهر مشهد (13 منطقه) با استفاده از نرم افزار GIS ترسیم شد. برای شاخص ذهنی بهداشت و سلامت شامل سلامت جسمی، احساس آرامش، خدمات سلامت و رضایت از سلامت از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. حجم نمونه در کل مناطق شهر مشهد برابر با 402 نفر بود.

یافته ها : 39 درصد از مناطق شهر مشهد در سطح بسیار نامطلوب از نظر زیست پذیری شهری قرار داشتند. منطقه 13 کلان شهر مشهد، بهترین منطقه از نظر شاخص سلامت تعیین شد. پس از منطقه 13، مناطق 8 و 11 به لحاظ شاخص سلامت دارای بهترین شرایط بودند. بدترین منطقه از نظر شاخص سلامت، به ترتیب مناطق 4، 6 و 3 تعیین شدند.

نتیجه گیری : زیست پذیری کلان شهر مشهد براساس شاخص سلامت در وضعیت مطلوبی قرار ندارد. شهر زیست پذیر به لحاظ شاخص سلامت با توجه به ابعاد ذهنی و عینی در کنار هم محقق می گردد و زیست پذیری دارای روندی پویا، یکپارچه و پیوسته است.

مقاومت آنتی‌بیوتیکی و بتالاکتامازهای AmpC از نظر فنوتیپی و ژنوتیپی در بین ایزوله‌های اشرشیاکلی بیماران سرپایی

اعظم الهی

زمینه و هدف: تولید آنزیم های بتالاکتامازی یکی از شایع ترین مکانیسم های مقاومت باکتری ها در برابر آنتی بیوتیک های بتالاکتام است. این مطالعه به منظور تعیین الگوی مقاومت آنتی بیوتیکی و فراوانی ژن های AmpC در ایزوله های اشرشیاکلی (E.coli) بیماران سرپایی انجام شد.

روش بررسی: در این مطالعه توصیفی - تحلیلی 67 ایزوله E.coli مولد عفونت ادراری از بیماران سرپایی بزرگترین مرکز پزشکی در کرمانشاه بررسی شد. تعیین حساسیت نسبت به آنتی بیوتیک های سفتریاکسون، سفوتاکسیم، سفتازیدیم، سفوکسیتین و ایمی پنم به روش انتشار در دیسک انجام شد. آزمایش فنوتیپی غربالگری AmpC با روش دیسک ترکیبی (سفوکسیتین همراه و بدون برونیک اسید) انجام شد. پس از استخراج ژنوم باکتری ها، ژن های MOX، CIT، DHA، ACC، EBC و FOX با روش PCR Multiplex مورد آزمایش قرار گرفتند.

یافته ها: مقاومت67 ایزوله E.coli به سفتریاکسون، سفوتاکسیم، سفتازیدیم و سفوکسیتین به ترتیب 49.2% ، 49.2%، 37.3% و 25.3% تعیین شد. 100درصد ایزوله ها به ایمی پنم حساس بودند. 17 ایزوله (25.3%) و 9 ایزوله (13.4%) به ترتیب به صورت فنوتیپی و ژنوتیپی تولیدکننده AmpC بودند. فراوانی ژن هایCIT ، MOX، FOX،DHA و EBC به ترتیب 7.4% ، 5.9% ، 4.4% و 2.9% تعیین شد؛ اما ژن ACC در ایزوله ها یافت نشد. به جز ارتباط آماری معنی دار بین فنوتیپ AmpC و ژن MOX (P<0.05) هیچ ارتباط آماری معنی دار دیگری بین فنوتیپ و ژنوتیپ AmpC یافت نشد. بین فنوتیپ AmpC و آنتی بیوتیک سفتازیدیم ارتباط آماری معنی داری وجود داشت (P<0.05). بین ژن CIT با EBC و FOX ارتباط آماری معنی داری یافت شد (P<0.05).

نتیجه گیری: جدایه های E.coli تولید کننده AmpC سبب مقاومت قابل توجهی به سفالوسپورین ها می شوند. یکی از گزینه های درمانی کنونی استفاده از کرباپنم ها است. با این حال شیوع نسبتاً بالا و حضور همزمان ژن های AmpC در بیماران سرپایی، یک نگرانی بزرگ و بیانگر این واقعیت است که این ایزوله ها در جامعه در حال شیوع هستند.

شناسایی مولکولی سودوموناس استوتزری به روش duplex-PCR

فاطمه حدادی

زمینه و هدف: روش duplex-PCR یک روش زیست شناسی با کاربرد گسترده است که قابلیت شناسایی اختصاصی و با حساسیت بالای میکروارگانیسم ها را داراست. این مطالعه به منظور شناسایی مولکولی سودوموناس استوتزری (Pseudomonas stutzeri) به روش duplex-PCR انجام شد.

روش بررسی: در این مطالعه توصیفی آزمایشگاهی باکتری Pseudomonas stutzeri ATCC 17588 از مرکز ذخایر ژنتیک تهیه و پس از کشت، DNA در فاز لگاریتمی رشد به روش جوشاندن استخراج گردید. سپس با استفاده از روش duplex-PCR مبادرت به شناسایی اختصاصی این باکتری گردید. پرایمرهای موردنظر با استفاده از ژن های catA و nirP طراحی شد. بررسی حساسیت و اختصاصیت واکنش duplex-PCR با استفاده از 5 باکتری انجام شد.

یافته ها: نتایج حاصل، تکثیر دو باند bp 512 و bp 249 را به ترتیب برای ژن catA و nirP نشان داد. نتایج بررسی اختصاصیت 100درصد تعیین شد و حساسیت 0.048 ng/mL از DNA ژنومی را برای هر دو ژن catA و nirP نشان داد.

نتیجه گیری: روش مولکولی duplex-PCR باتوجه به داشتن حساسیت و ویژگی مناسب و قابلیت شناسایی بالای باکتری سودوموناس استوتزری می تواند به عنوان یک روش روتین در آزمایشگاه های مجهز توسط افراد متخصص برای شناسایی موارد مشکوک مورد استفاده قرارگیرد.