fa سنجش توزیع نسبی آهنگ دز معادل پرتو ایکس سالن انتظار بخش رادیولوژی مراکز آموزشی - درمانی و خصوصی شهر اردبیل (1390) رادیولوژی Radiology تحقيقي Original Articles زمینه و هدف : پرتوگیری ناشی از پرتوهای طبیعی مانند پرتوهای کیهانی و مصنوعی از جمله رادیوگرافی، می‌تواند آثار مضری بر سلامت انسان و سایر موجودات زنده داشته باشد. این مطالعه به منظور سنجش توزیع نسبی آهنگ دز معادل پرتو ایکس سالن انتظار بخش رادیولوژی مراکز آموزشی - درمانی و خصوصی شهر اردبیل انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی &ndash; تحلیلی روی بخش‌های رادیولوژی و سالن‌های انتظار چهار مرکز آموزشی - درمانی و سه مرکز تخصصی رادیولوژی - سونوگرافی شهر اردبیل در سال 1390 انجام شد. نمونه‌های انتخابی از نوع تصادفی بود. داده‌ها برحسب آهنگ دز معادل توسط سروی متراطاقک یونیزان دیجیتال، مدل ۴۵۱ شرکت فلوک ساخت کشور هلند به‌دست آمد. دامنه ثبت دز معادل پرتو برای این مدل اطاقک یونیزان در محدوده 0.5-500 میکروسیورت بر ساعت بود. صحت کار این دزیمتر بین 0.1 و 100% از مقیاس نشان داده شده توسط دستگاه و دقت کار این دزیمتر 0.1 میکروسیورت بر ساعت بود. دزیمتری در نقاط مختلف سالن انتظار مراکز پرتونگاری با درنظر گرفتن متغیرهایی از جمله نوع رادیوگرافی، شرایط تابش، تعداد اکسپوز و مدت زمان انتظار برای انجام رادیوگرافی انجام شد. براساس میانگین مقادیر ثبت شده از مجموع نقاط مورد مطالعه، آهنگ دز معادل پرتو محاسبه گردید. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-18 و آزمون Chi-Square تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها : کمترین مقدار آهنگ دز به یک مرکز تخصصی رادیولوژی - سونوگرافی با مقدار 0.2 میکروسیورت بر ساعت و برای هر رادیوگرافی 0.0004&plusmn;0.00275 میکروسیورت بر ساعت تعلق داشت. بیشترین مقدار آهنگ دز در سالن انتظار یکی از مراکز خصوصی رادیولوژی-سونوگرافی با مقدار 0.4 میکروسیورت بر ساعت و برای هر رادیوگرافی 0.0006&plusmn;0.016 میکروسیورت بر ساعت تعیین شد. در مجموع از هفت مرکز مورد مطالعه دو مرکز آموزشی - درمانی با میانگین دز معادل 0.25 میکروسیورت بر ساعت در حد طبیعی (P<0.001) و دو مرکز آموزشی درمانی دیگر همراه با سه مرکز خصوصی میانگین دز معادل بالاتر از 0.3 میکروسیورت بر ساعت ارزیابی شدند (P<0.0001). نتیجه‌گیری : این مطالعه نشان داد که افزایش آهنگ دز بالاتر از 0.3 میکروسیورت بر ساعت می‌تواند با حفاظ‌گذاری متناسب بخش‌ها و طول عمرکاری دستگاه‌های بخش رادیولوژی مرتبط باشد. Background and Objective: The exposures related to the department of radiology can be considered as harmful agent for human. This study was done to assess the partial distribution of the equivalent dose in radiology waiting room in Ardabil, Iran. Materials and Methods: This descriptive analytical study was done in the radiology department and related waiting rooms of 4 teaching hospital and 3 private radiology sonography centers in Ardabil, Northwest of Iran, during 2011. The variables including type of radiography, the number and condition, staying duration in waiting room were considered for dosimetry. Data were analyzed using SPSS-18 and Chi-Square test. Results: The lowest radiation dose belong to one specialist radiology sonography center with 0.2&plusmn;0.002 &micro;S.h^-1V, but for each radiography were determined to be 0.00275&plusmn;0.004 &micro;S.h^{<font size="1">-1</font>}V. The highest radiation dose belong to one specialist radiography sonography center with 0.4&plusmn;0.045 &micro;S.h^{<font size="1">-1</font>}V and for each radiography was 0.016&plusmn;0.0006 &micro;S.h^{<font size="1">-1</font>}V. Two teaching hospitals accompanied with three privates centers showed to have radiation dose-rate higher than 0.3 &micro;S.h^{<font size="1">-1</font>}V (P<0.05). Conclusion: This study showed that the increasing radiation-dose rate (higher than 0.3 &micro;S.h^{<font size="1">-1</font>}V) in teaching hospitals and private centers can be related to either the unit life or inadepuate of radiological protective shield. رادیوگرافی , دز معادل , سالن انتظار رادیولوژی 103 109 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-655&slc_lang=fa&sid=1 Zand H حامد زند hamedzand30@gmail.com 5900319475328460050703 5900319475328460050703 Yes Radiologist کارشناس رادیولوژی Amani M مجتبی امانی 5900319475328460050704 5900319475328460050704 No Assistant Professor, Department of Radiology, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran استادیار گروه بیوفیزیک دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل Mohammadi V ویدا محمدی 5900319475328460050705 5900319475328460050705 No Radiologist کارشناس رادیولوژی Valinezhad F فرزانه ولی نژاد 5900319475328460050706 5900319475328460050706 No Radiologist کارشناس رادیولوژی Hosseinzadeh S صادقه حسین زاده 5900319475328460050707 5900319475328460050707 No BSc of Radiology, Department of Radiology, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran کارشناس رادیولوژی ، مربی آموزشی دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل