واحد ارزشیابی معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی

معرفی واحد توسعه و ارزیابی  معاونت تحقیقات و فناوری

واحد ارزشیابی معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی با هدف پایش، ارزیابی و ارتقای مستمر عملکرد پژوهشی دانشگاه فعالیت می‌نماید. این واحد مسئول برنامه‌ریزی، هماهنگی، جمع‌آوری، بررسی و مستندسازی اطلاعات و مدارک مرتبط با فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه و ارائه مستندات موردنیاز در فرآیند ارزشیابی پژوهشی دانشگاه‌های علوم پزشکی است.

فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور همه‌ساله توسط معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بر اساس شاخص‌ها و معیارهای تعیین‌شده مورد پایش و ارزشیابی قرار می‌گیرد. این فرآیند در دو مرحله شش‌ماهه اول و شش‌ماهه دوم سال انجام شده و نتایج حاصل از آن در ارزشیابی سالانه دانشگاه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این دانشگاه نیز از سال ۱۳۸۱ در فرآیند پایش و ارزشیابی فعالیت‌های پژوهشی قرار داشته است. واحد ارزشیابی معاونت تحقیقات و فناوری با بررسی نتایج ارزشیابی و شناسایی نقاط قوت و زمینه‌های قابل بهبود، نسبت به برنامه‌ریزی و پیگیری اقدامات لازم برای ارتقای شاخص‌های پژوهشی دانشگاه اقدام می‌نماید.

مأموریت واحد ارزشیابی پژوهشی

مأموریت اصلی واحد ارزشیابی، پایش مستمر شاخص‌های تحقیقات و فناوری، تحلیل نتایج ارزشیابی، شناسایی نقاط قوت و ضعف و برنامه‌ریزی برای بهبود مستمر عملکرد پژوهشی دانشگاه است.

این واحد با استفاده از نتایج حاصل از پایش و ارزشیابی، زمینه لازم را برای رفع نواقص، تقویت نقاط قوت، ارتقای شاخص‌های پژوهشی و افزایش آمادگی دانشگاه برای دوره‌های بعدی ارزشیابی فراهم می‌نماید.

همچنین، واحد ارزشیابی با ایجاد هماهنگی و تعامل میان مدیریت‌ها، مراکز تحقیقاتی، واحدهای پژوهشی و سایر بخش‌های مرتبط، فرآیند جمع‌آوری و مستندسازی فعالیت‌های پژوهشی را ساماندهی و پیگیری می‌کند.

محورهای ارزشیابی پژوهشی دانشگاه

ارزشیابی عملکرد پژوهشی دانشگاه بر اساس محورهای تعیین‌شده توسط معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت انجام می‌شود. مهم‌ترین محورهای ارزشیابی تحقیقات و فناوری عبارت‌اند از:

• حاکمیت و رهبری
• توانمندسازی
• تولید دانش
• تحقیقات دانشجویی
• استفاده از دانش موجود
• بسیج منابع مالی

این محورها، زمینه ارزیابی جامع عملکرد دانشگاه در حوزه تحقیقات و فناوری را فراهم نموده و نتایج آن می‌تواند در برنامه‌ریزی، سیاست‌گذاری و بهبود مستمر فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه مورد استفاده قرار گیرد.

فرآیند پایش و ارزشیابی پژوهشی دانشگاه

فرآیند پایش و ارزشیابی فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه به‌صورت مستمر در طول سال انجام می‌شود. واحد ارزشیابی در این فرآیند، وظیفه هماهنگی، پیگیری، جمع‌آوری و بررسی اطلاعات و مستندات و آماده‌سازی مدارک موردنیاز را بر عهده دارد.

پایش شش‌ماهه اول

در مرحله نخست، اطلاعات و مستندات مربوط به شاخص‌های پژوهشی جمع‌آوری و بررسی می‌شود. عملکرد واحدهای مختلف در ارتباط با شاخص‌های ارزشیابی مورد ارزیابی قرار گرفته و نقاط قوت، نواقص و زمینه‌های قابل بهبود شناسایی می‌شوند.

پس از بررسی وضعیت موجود، موارد نیازمند اصلاح به واحدهای ذی‌ربط اعلام شده و اقدامات لازم برای رفع نواقص و ارتقای عملکرد پیگیری می‌شود.

پایش شش‌ماهه دوم

در مرحله دوم، اطلاعات و مستندات مربوط به عملکرد پژوهشی دانشگاه به‌روزرسانی شده و میزان تحقق شاخص‌های ارزشیابی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

همچنین، نواقص شناسایی‌شده در مرحله نخست پیگیری و مستندات موردنیاز برای ارزشیابی سالانه تکمیل و ساماندهی می‌شوند.

ارزشیابی سالانه

پس از تکمیل مراحل پایش، اطلاعات و مستندات عملکرد پژوهشی دانشگاه تجمیع و بررسی نهایی می‌شود. واحد ارزشیابی ضمن کنترل و ساماندهی مستندات، مدارک موردنیاز را مطابق الزامات فرآیند ارزشیابی آماده نموده و به معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت ارائه می‌نماید.

نتایج ارزشیابی سالانه نیز برای شناسایی نقاط قوت، رفع نواقص و برنامه‌ریزی جهت بهبود عملکرد پژوهشی در دوره‌های بعدی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

شرح وظایف واحد ارزشیابی معاونت تحقیقات و فناوری

مهم‌ترین وظایف واحد ارزشیابی عبارت‌اند از:

• پایش مستمر شاخص‌های پژوهشی دانشگاه بر اساس معیارها و دستورالعمل‌های ابلاغی؛
• برنامه‌ریزی و هماهنگی فرآیند ارزشیابی فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه؛
• جمع‌آوری، بررسی، کنترل و ساماندهی اطلاعات و مستندات مرتبط با شاخص‌های ارزشیابی؛
• بررسی میزان تحقق شاخص‌های تحقیقات و فناوری در دوره‌های مختلف؛
• تحلیل نتایج پایش و ارزشیابی پژوهشی دانشگاه؛
• شناسایی نقاط قوت، نقاط قابل بهبود و نواقص عملکرد پژوهشی؛
• ارائه پیشنهادها و راهکارهای اصلاحی به‌منظور ارتقای شاخص‌های پژوهشی؛
• هماهنگی با مدیریت‌ها، مراکز تحقیقاتی و واحدهای پژوهشی برای تحقق شاخص‌های ارزشیابی؛
• پیگیری اقدامات اصلاحی و بررسی میزان پیشرفت و اثربخشی آن‌ها؛
• تهیه گزارش‌های تحلیلی از وضعیت عملکرد پژوهشی دانشگاه؛
• تهیه و تکمیل مستندات موردنیاز معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت؛
• ارائه مستندات و مدارک در مهلت مقرر به مراجع ذی‌ربط؛
• ایجاد و به‌روزرسانی بانک اطلاعات و آرشیو مستندات ارزشیابی؛
• حفظ و نگهداری سوابق ارزشیابی سنوات گذشته؛
• بررسی روند تغییرات شاخص‌های پژوهشی در سال‌های مختلف؛
• شناسایی ظرفیت‌ها و فرصت‌های موجود برای ارتقای جایگاه پژوهشی دانشگاه؛
• همکاری در تدوین برنامه‌های عملیاتی برای بهبود شاخص‌های ارزشیابی؛
• اطلاع‌رسانی شاخص‌ها، معیارها و الزامات ارزشیابی به واحدهای ذی‌ربط؛
• ارائه پیشنهادهای کارشناسی در راستای بهبود فرآیندهای تحقیقات و فناوری.

مستندسازی فعالیت‌های پژوهشی

یکی از وظایف مهم واحد ارزشیابی، جمع‌آوری و مستندسازی فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه است. مستندات مرتبط با شاخص‌های ارزشیابی باید به‌صورت منظم، دقیق و قابل دسترس نگهداری شوند تا در زمان پایش و ارزشیابی، امکان ارائه سریع و دقیق اطلاعات و مدارک موردنیاز فراهم باشد.

ایجاد و به‌روزرسانی آرشیو مستندات، ثبت سوابق ارزشیابی و ساماندهی اطلاعات مربوط به فعالیت‌های پژوهشی، علاوه بر تسهیل فرآیند ارزشیابی، امکان بررسی روند عملکرد دانشگاه در سال‌های مختلف و استفاده از نتایج گذشته در برنامه‌ریزی‌های آینده را فراهم می‌نماید.

خروجی‌های مورد انتظار واحد ارزشیابی

مهم‌ترین خروجی‌های واحد ارزشیابی معاونت تحقیقات و فناوری عبارت‌اند از:

1. گزارش وضعیت شاخص‌های پژوهشی دانشگاه؛
2. گزارش نتایج پایش شش‌ماهه اول؛
3. گزارش نتایج پایش شش‌ماهه دوم؛
4. مستندات موردنیاز ارزشیابی سالانه؛
5. گزارش تحلیلی نقاط قوت و زمینه‌های قابل بهبود؛
6. برنامه‌های اصلاحی و بهبود شاخص‌های پژوهشی؛
7. بانک اطلاعات و آرشیو مستندات ارزشیابی؛
8. گزارش روند عملکرد پژوهشی دانشگاه در سنوات مختلف.

اهمیت ارزشیابی فعالیت‌های پژوهشی

ارزشیابی فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه‌های علوم پزشکی یکی از ابزارهای مهم برای سنجش عملکرد حوزه تحقیقات و فناوری، شناسایی ظرفیت‌های علمی و پژوهشی و برنامه‌ریزی برای توسعه فعالیت‌های تحقیقاتی است.

پایش مستمر شاخص‌ها و تحلیل نتایج ارزشیابی به دانشگاه کمک می‌کند تا نقاط قوت خود را تقویت کرده و برای رفع نواقص و بهبود شاخص‌های نیازمند ارتقا برنامه‌ریزی نماید.

بر همین اساس، واحد ارزشیابی معاونت تحقیقات و فناوری با ایجاد یک فرآیند منظم برای پایش، مستندسازی، تحلیل و بهبود شاخص‌های پژوهشی، نقش مؤثری در ارتقای عملکرد و جایگاه پژوهشی دانشگاه ایفا می‌نماید.