fa اثر متیل‌فنیدیت هیدروکلراید بر بافت تخمدان و سطح گنادوتروپین‌های هیپوفیز موش‌های آزمایشگاهی نابالغ علوم تشریحی Anatomy تحقيقي Original Articles زمینه و هدف : اختلالات بیش فعالی و نقص توجه (attention deficit hyperactivity disorder: ADHD) یکی از شایع‌ترین اختلالات روانپزشکی است. داروی ریتالین یا متیل‌فنیدیت هیدروکلراید از جمله داروهایی است که به‌صورت گسترده و طولانی‌مدت در کودکان برای درمان این اختلال به‌کار می‌رود. این مطالعه به منظور تعیین اثر متیل‌فنیدیت بر بافت تخمدان و سطح گنادوتروپین‌های هیپوفیز موش‌های آزمایشگاهی ماده نابالغ انجام شد. روش بررسی : این مطالعه تجربی روی 40 سر موش سوری ماده نژاد BALB/c نابالغ در سن سه هفتگی با وزن تقریبی 12-15 gr انجام شد. موش‌ها با تعداد مساوی و به صورت تصادفی در یک گروه کنترل و سه گروه تجربی قرار گرفتند. گروه‌های تجربی I ، II و III داروی خوراکی متیل‌فنیدیت هیدروکلراید را با دوزهای 2 ، 5 و 10 میلی‌گرم بر کیلوگرم به مدت 60 روز به روش گاواژ دریافت نمودند. گروه کنترل هیچ دارویی دریافت نکرد. پس از پایان مطالعه، موش‌ها مجدداً توزین شدند. سپس سطح سرمی هورمون‌های استروژن (pg/ml)، پروژسترون (ng/ml) و گنادوتروپین‌های هیپوفیز اندازه‌گیری شد. تخمدان‌ها برای آماده‌سازی بافتی از بدن خارج و طول، عرض، ضخامت و مساحت آنها تعیین و ساختار بافتی تخمدان مورد ارزیابی قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-17 و آزمون‌های ANOVA و توکی تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها : میانگین تفاوت توزین ابتدا و انتهای مطالعه وزن بدن (گرم) گروه‌های تجربی یک (1.45&plusmn;14.92) و سه (1.80&plusmn;14.54) در مقایسه با گروه کنترل (0.84&plusmn;20.02) تفاوت آماری معنی‌داری نشان داد (P<0.05). بین میانگین ابعاد تخمدان‌ها در گروه‌های تجربی یک ، دو و سه نسبت به گروه کنترل کاهش آماری معنی‌داری وجود داشت (P<0.05). میانگین سطح هورمون استروژن در گروه تجربی یک (173.3 pg/ml) نسبت به گروه کنترل (483 pg/ml) کاهش آماری معنی‌داری نشان داد (P<0.05). میانگین سطح هورمونFSH Mlu/ml در گروه‌های تجربی نسبت به کنترل از نظر آماری معنی‌دار نبود. میانگین میزان هورمون پروژسترون گروه تجربی یک (21.9 ng/ml) و سه (37 ng/ml) نسبت به گروه کنترل (69.2 ng/ml) کاهش آماری معنی‌داری نشان داد (P<0.05). میانگین سطح هورمون LH mlu/ml در گروه‌های تجربی نسبت به کنترل از نظر آماری معنی‌دار نبود. در بافت تخمدان گروه‌های تجربی یک و سه در مقایسه با کنترل سلول‌های غیرطبیعی در بین سلول‌های لوتئینی گرانولوزا، تغییر در ساختار سلول‌های لوتئینی گرانولوزا و اختلال در رشد فولیکول‌ها مشاهده شد. نتیجه‌گیری : این مطالعه نشان داد که در معرض قرارگیری موش‌های نابالغ با متیل‌فنیدیت هیدروکلراید منجر به کاهش وزن بدن، کاهش رشد تخمدان‌ها، تغییر در هورمون‌های تخمدان‌ها، کاهش در گنادوتروپین‌های هیپوفیز و تغییرات در ساختار بافتی تخمدان می‌شود. Background and Objective: Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) is the most common in psychology and Methylphenidate hydrochloride (MPH) is one of the most frequently prescribed pediatric medicine. This study was done to determine the effect of Methylphenidate hydrochloride on ovarian and pituitary gonadotropin hormone in peripubertal mice Materials and Methods: This experimental study was done on 40 preipubertal female mice (BALB/c) with three weeks age and approximate 12-15 gram. The mice were allocated randomly in one control and three experimental groups, designated as I, II and III. Animals in group I, II and III were received by gavage Methylphenidate hydrochloride with 2, 5 and 10 mg/kg body weight for six days, respectively. At the end of experiment body weight, serum estrogen, progesterone and pituitary gonadotropins were measured. Morphometric and histopathological evaluation of ovary were examined. Data were analyzed using SPSS-17, ANOVA and Tukey tests. Results: The body weight and ovary dimensions of animals in experimental groups were reduced significantly in comparison with control (P<0.05). Abnormal cells, structural alternations of granules cells and follicular growth abnormality were observed in experimental groups I and III in compare to control group. A significant reduction of estrogen, in group I, progesterone levels in group I and III were observed in comparison with the controls (P<0.05). Conclusion: This study showed that the Methylphenidate hydrochloride administration induces the reduction of body weight, ovary dimensions and hormones. متیل فنیدیت هیدروکلراید , تخمدان , هیپوفیز , استروژن , پروژسترون , FSH , LH , موش آزمایشگاهی Methylphenidate hydrochloride, Ovary, Progesterone, Gonadotropins, Mouse 12 18 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-641&slc_lang=fa&sid=1 Fazelipour S سیمین فاضلی پور 5900319475328460050644 5900319475328460050644 No دانشیار گروه علوم تشریحی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد پزشکی تهران Tootian Z زهرا طوطیان 5900319475328460050645 5900319475328460050645 No Associate Professor, Department of Basic Sciences, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tehran, Tehran, Iran دانشیار گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران Mohammadzadeh Kazergah F فرزانه محمدزاده کازرگاه 5900319475328460050646 5900319475328460050646 No PhD Candidate in Biology of Reproductive, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکتری بیولوژی تولید مثل، دانشگاه علوم پزشکی تهران Kiaie B بابک کیائی 5900319475328460050647 5900319475328460050647 No Student in Medicine, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی رشته پزشکی ، دانشگاه علوم پزشکی تهران Chegini HR حمیدرضا چگینی 5900319475328460050648 5900319475328460050648 No Associate Professor, Department of Anatomy, Islamic Azad University, Tehran Medical Branch, Tehran, Iran دانشیار گروه علوم تشریحی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد پزشکی تهران Mohammadzadeh Kazergah A افسانه محمدزاده کازرگاه 5900319475328460050649 5900319475328460050649 No Assistant Professor, Department of Reproductive Endocrinology and Embryology, Reproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute (ACERCR), Tehran, Iran استادیار گروه غدد و تولید مثل، مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی تولید مثل، پژوهشگاه فن‌آوری‌های نوین علوم پزشکی جهاد دانشگاهی ابن سینا Soleimani M منصوره سلیمانی mansourehsoleimani@gmail.com 5900319475328460050650 5900319475328460050650 Yes Assistant Professor, Department of Anatomy, Cell and Molecular Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار گروه علوم تشریحی، مرکز تحقیقات سلولی مولکولی ، دانشگاه علوم پزشکی تهران