دانشگاه علوم پزشکی گلستان

بسیاری از بازی های نمایشی وسنتی ایران نه تنها به لحاظ نام های شان، بلکه به خاطر عناصر اجتماعی که در آن ها یافت می شود و شکل و هیبتی که بر آن ها حاکم است، دقیقا از جامعه تاثیر پذیرفته اند. فراموشی هریک از این بازی ها، فراموش بخشی از گذشته وفرهنگ ما ودر نتیجه فراموشی ارزش ها وهنجار ها ی آن است چرا که باری ها و ورزش های سنتی بخشی از آموزش وپرورش غیر رسمی هر جامعه ای است ونقش تربیتی فوق العاده ای در رشد شخصیت و فرهنگ پذیری افراد آن ایفا می کنند. بازی و ورزش های سنتی نوعی تمرین راه ورسم زندگی و هر جامعه ای راه ورسم زندگی است. برخی از این بازی ها بر خواسته از مراسم و تشریفات اجتماعی کار وتولید اقتصادی، برخی دیگر برخاسته از جنگ و گریز با دشمنان و مبارزه با جانواران وحشی است وتعدادی نیز ریشه در آیین های جادویی وادیان است.

بازی های محلی استان گلستان

کالنگ بازی
کالنگ بازی از بازی های مرسوم در غرب استان گلستان و در شهرستان های کردوی، بندرگز و روستای اطراف آن است. کالنگ بازی یک بازی حداقل دو نفره است، در حالی که هر یک از بازیکن ها چند کلنگ(چرب) که نوک آن تمیز است در اختیار دارند، مسابقه را آغاز میکنند، بازیکنان تلاش میکنند کالنگ را محکم در زمین فرو کنند و درصورتی که چوبی، کالنگ دیگر را بشکند و یا منجر به افتادنش شود، صاحب آن چوب برنده است.
کالنگ های واژگون شده متعلق به فرد برنده است و بدین ترتیب هر کس تعداد بیشتری کالنگ تصاحب کند برنده بازی است.

گردو بازی:
گردو بازی معمولا بازی پسرانه ای است و به صورت گروهی انجام می شود. گردو بازی در فضای باز انجام می شود، هریک از بازیکنان بر اساس قراری که قبلا گذاشتند تعدادی گردو همراه خود می آورند در حالیکه برخی گردو در دست دارند با گذاشتن دو یا سه عدد گردو روی هم یعنی به تعداد افراد بازیکن گردو در کنار هم قرار می‌دهند. هریک از بازیکنان یک عدد گردو که بزرگتر از گردوهای چیده شده در میدان بازی که اصطلاحا به آن شقه می گویند جهت ضربه زدن به گردو های چیده شده در دست دارند.

آغازکننده بازی که در فاصله ۴ الی ۵ متری مکان مستقر شده گردو ها ایستاده است با شیر خط کردن تعیین می شود و بازی را با نشانه گرفتن با شقه ای که در دست دارد آغاز میکنند. درصورتی که توانست گردو ها را با ضربه زدن از داخل دایره ای که گردو ها چیده شده بیرون کند تمامی گردو ها را تصاحب میکند، یعنی برنده تمام گردو ها می شود و افراد بازیکن مجددا گردو خودشان را داخل مکان بازی می چینند. در این مرحله برنده بازی علاوه بر گردوی که همراه با دیگر بازیکنان داخل میدان بازی قرار می داد یک جفت بیش تر از دیگر بازیکن های در مته یا همان مکان بازی می چیند. در این مرحله هم برنده بازی، شروع کننده بازی است در هر مرحله از بازی تعداد ی از گردوها در مکان بازی باقی می ماند و نفرات بعدی به ترتیب بازی را ادامه می‌دهند. بازیکنان به خاطر هیجان بخشیدن بازیکنان در هر دوره از بازی تلاش میکنند تعداد جفت های گردو را بیشتر کنند. بدین ترتیب بازی ادامه پیدا میکند. در پایان بازی هریک از بازیکنانی که بیشترین گردو را به دست آورند آن فرد برنده بازی است.

تخم مرغ جنگی:

وسایل مورد نیاز برای این بازی تعدادی تخم مرغ رنگ شده است. این نوع بازی عمدتاً پسرانه است بدین ترتیب بازیکنان دو تخم مرغ را به هم میزنند و تخم مرغی که شکست، طرف مقابل برنده بازی است و تخم شکسته شده هم جایزه وی به حساب می آید.

کشتی باشال:

پهلوان در حالی که شالی دور کمر بسته  به میدان کشتی آمده و با انجام حرکات ویژه ای، مبارز می طلبد. در صورت وجود داوطلب، کشتی انجام می شود، در غیر این صورت داور بازی، کشتی گیری که از قبل جهت شرکت در مسابقه کشتی اعلام آمادگی کرده بود بازی توسط پیشکسوتان کشتی به عنوان داور آغاز می شود.  (واز قبل جوایز بازی که عمدتا یک راس گوسفند و یا گاو از طرف خانواده داماد در نظر گرفته می شد در اختیار داوران کشتی قرار می گرفت). بدین ترتیب کشتی آغاز می شد و هرکسی برنده کشتی می شد دست کشتی گیر توسط داور بازی بالا می رفت وتماشاچیان هلهله کنان کشتی گیر برنده را تشویق می کردند و داور با حضور خانواده داماد هدایا را به کشتی گیر پیروز اهداء می کرد. این ورزش ازجمله ورزش های پسندیده ای بوده است که در کلیه جشن ها و علی الخصوص مراسم عروسی که در بعد ظهری، روزی که داماد را از حمام به خانه می آوردند و یا عروس را به خانه داماد می بردند در میدان ده با حضور پهلوانان وکشتی گیران نامی و ...انجام می شد.  

پول بازی:(ُسکه بازی)

این بازی متداول ترین بازی بین پسران ۷الی ۱۰ ساله بوده است که بصورت ۲ الی ۳ نفره یا بیشتر انجام می شود. که با تعدادی عدد سکه که هریک از بازیکنان در اختیار دارند انجام می شود هریک از بازیکنان طبق قرار داد قبلی مثلا ۲الی ۳ سکه ۵ریالی به تعداد بازیکنان سکه ها را روی هم در داخل خط دایره ای شکل می چینند ودر فاصله ۴الی ۵متری با استفاده از یک عدد گردو و یا سکه بزرگتر از سکه که در محل بازی کاشته شده نشانه می گیرند اگر هریک از بازیکنان توانستند سکه های چیده شده را از داخل دایره ای کاشته شده در هم بریزند و از دایره زمین خارج کنند برنده سکه ها می شوند و اگر چنانچه تعدادی از سکه های ریخته شده از دایره خارج نشده باشد مجددا سکه را روی هم می چینند وبازی مجددا از سوی نفرات شروع ونفر برنده نفر آخر گروه قرار می گیرد. بدین تریب بازی ادامه پیدا می کند و در پایان هر یک از بازیکنانی که بیشترین سکه را بدست اورده باشد برنده بازی است.