برگشت به صفحه اول سایت برگشت به صفحه اول این زیربخش نقشه سایت
AWT IMAGE
اهداف نهاد در دانشگاه::
محور سیاستهای نهاد::
هیئات محبان الائمه نهاد::
نشریات نهاد نمایندگی::
چارت تشکیلاتی نهاد::
تماس با ما::
برنامه های نهاد::
مهدویت::
حجاب::
احکام::
نماز::
::
شرح حدیث

AWT IMAGE

اتوماسیون اداری
AWT IMAGE
قران مجید
AWT IMAGE

ابزار قران

نشریه امان

AWT IMAGE

مسابقه کتابخوانی

AWT IMAGEAWT IMAGE

جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
زیربخش‌های پایگاه
وبدای گلستان

AWT IMAGE

آیت الله مکارم شیرازی

AWT IMAGE

:: نشریات نهاد نمایندگی : خودسازی و سختی ها ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۵/۹/۲۱ | 

خودسازی و سختی ها

نقش سختی ها و مشکلات در خودسازی انسان و تکامل او را تشریح کنید.

علت و عوامل گوناگونی می تواند سبب سختی شود؛ نظیر گناهان یا توجه نکردن به مهارت های زندگی یا سوء مدیریت شغلی و اقتصادی که در این صورت انسان باید پاسخگو باشد اما در هر حال در صورتی که در هنگام سختی ها صبر کند و برخورد صحیحی در حل مشکلات داشته باشد از پاداش آخرتی و رشد معنوی بهره مند خواهد شد. برای بررسی نقش مشکلات، در تکامل و خودسازی به موارد ذیل می توان توجه نمود:

1. عامل رشد و حرکت

انسان خودساخته و مؤمن، دنیا و رنج رهایش را بد نمی داند، بلکه به عکس رنج رها را عاملی برای تحّرک بشمار می آورد؛ چرا که این ویژگی دنیاست که با سختی هایش و تغییر احوال و اوضاع، تجربه آدمی را زیاد می کند و به انسان آگاهی می دهد.

سختی ها و شدایدی که خداوند تبارک و تعالی در دنیا برای انسان پیش می آورد و حتّی نعمت هایی هم که در دنیا برای انسان به دست می آید؛ برای این است که استعدادهای باطنی بروز کند و از قوه به فعلیت برسد. همان گونه جسم انسان از کودکی تا جوانی با افت و خیز رشد می کند و ورزشکاران با تمرینات سخت و سنگین نیرومند می شوند روح انسان نیز در کوران حوادث و ناملایمات و مبارزه با وسوسه شیطان نیرومند می شود و با جهاد نفس رشد می کند. خداوند می فرماید:

«وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِینَ»[1]؛ «و قطعا شما را به چیزی از [قبیلِ] ترس و گرسنگی، و کاهشی در اموال و جان ها و محصولات می آزماییم؛ و مژده ده شکیبایان را».

باید این سختی ها پیش بیاید و در زمینه این سختی هاست که آن صبرها، مقاومت ها، پختگی ها، کمال ها برای انسان پیدا می شود، آن وقت این نوید و بشارت الهی شامل حال او می شود.

2. پالایش گناهان

رسول خدا صلی الله علیه و آله در این خصوص فرموده اند: «لاَ یَزَالُ الْبَلَاءُ فِی الْمؤمِنِ وَ الْمؤمِنَِهِ فِی جَسَدِهِ وَ مَالِهِ وَ وُلْدِهِ حَتَّی یَلْقَی اللَّهَ وَ مَا عَلَیْهِ مِنْ خَطِیئَه»[2]؛ «مصیبت و گرفتاری همواره گریبان مرد و زن مؤمن را می گیرد و آنها در مال و یا بدن خود نقصان مشاهده می کنند و یا فرزندان خود را از دست می دهند و اینها برای این است که هر گاه در محضر پروردگار حاضر شدند گناهی نداشته باشند».

3. دوری از غفلت

انسان وقتی همواره خود را سلامتی ببیند ممکن است به مرور زمان از ولی نعمت و خالق خود غافل شود اما یک تلنگور در زندگی همچون بیماری وی را مجددا به یاد الهی می اندازد در روایتی نقل شده که حضرت موسی در گفتاری که با خداوند داشت عرض کرد: خدایا دوست ندارم که بیمار و ضعیف گردم و در عبادت من سستی پیدا گردد و هم دوست ندارم همیشه سالم باشم که تو را فراموش کنم، بلکه دوست دارم گاهی بیمار شوم که تو را یاد کنم و گاهی سالم شوم، و تو را شکرگذارم.[3]

4. شکر نعمت الهی

پیامبر صلی الله علیه و آله فرموده اند: «نِعْمَتَانِ مَجْهُولَتَانِ الْأَمْنُ وَ الْعَافِیَه»[4]؛ «دو نعمت پوشیده و ناشناخته است، امنیت و عافیت». لذا وقتی انسان به واسطه مشکلی نعمتی همچون سلامتی را از دست داد قدر سلامتی را دانسته و شکرگزار نعمت های الهی خواهد شد.

5. استجابت دعا

امیرال مؤمنین علیه السلام از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله نقل می کند که به سلمان فارسی فرمود: ای سلمان! برای تو در بیماریت سه خصلت است: تو در یاد خدا هستی و دعای تو در آن حالت مستجاب است و بیماری برای تو هیچ گناهی را باقی نمی گذارد مگر اینکه آن را از بین می برد».[5]

6. امتحان و آزمایش

حضرت علی علیه السلام فرمودند: «إِنَّ الْبَلَاءَ لِلظَّالِمِ أَدَبٌ وَ لِلْمُؤمِنِ امْتِحَانٌ وَ لِلْأَنْبِیَاءِ دَرَجَهٌ وَ لِلْأَوْلِیَاءِ کَرَامَه»[6]؛ «بلا و گرفتاری برای ستمگر ادب است، و برای مؤمن امتحان، و برای پیامبران درجه و برای اولیا کرامت می باشد».

مشکلات وگرفتاری بندگان، از ابزارهایی است که خداوندمتعال برای مشخص شدن بندگان صالح و غیرصالح به کار می گیرد در قرآن کریم فرموده است:

«وَ نَبْلُوکُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَیْرِ فِتْنَهً»[7]؛ «ما شما را به وسیله بدی ها و خوبی ها امتحان می کنیم».

7. کسب ثواب و پاداش الهی

شخص گرفتار با تحمل مشکلات پاداش های عظیم الهی را کسب می نماید رسول خدا صلی الله علیه و آله فرموده اند: بلای بزرگ به اجر بزرگ پاداش داده می شود، و هرگاه خدا بنده ای را دوست بدارد، او را به بلای بزرگ گرفتار می سازد، پس هر که به بلا راضی شود خدا از او راضی است. و هر که به بلا راضی نشود خدا از او راضی نمی شود.[8]

امام صادق علیه السلام فرمودند: «إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لَیَتَعَاهَدُ الْمُؤمِنَ بِالْبَلاَءِ إِمَّا بِمَرَضٍ فِی جَسَدِهِ أَوْ بِمُصِیبَهٍ فِی أَهْلٍ أَوْ مَالٍ أَوْ مُصِیبَهٍ مِنْ مَصَائِبِ الدُّنْیَا لِیَأْجُرَهُ عَلَیْهَا»[9]؛ «خداوند متعال مؤمن را به مصیبت و بلاء گرفتار می کند و او را به بیماری در بدن مبتلا می سازد و یا در مصیبت اهل و فرزند قرار می دهد و یا یکی از مصیبت های دنیا را متوجه او می کند تا او را پاداش دهد».

8. مانع از طغیان

یکی از خطراتی که همواره انسان ها را در مسیر خودسازی و تکامل تهدید می نماید خطر طغیان است و این خطر زمانی متوجه انسان ها می گردد که در خود احساس بی نیازی نمایند همانگونه که خداوند متعال فرمود:

«کَلاَّ إِنَّ الاْءِنْسانَ لَیَطْغی. أَنْ رَآهُ اسْتَغْنی»[10]؛ «چنین نیست (که شما می پندارید) به یقین انسان طغیان می کند. از اینکه خود را بی نیاز ببیند».

در جای دیگر خداوند متعال فرموده:

«وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ لَبَغَوْا فِی الْأَرْضِ وَ لکِنْ یُنَزِّلُ بِقَدَرٍ ما یَشاءُ إِنَّهُ بِعِبادِهِ خَبیرٌ بَصیرٌ»[11]؛ «هرگاه خداوند روزی را برای بندگانش وسعت بخشد، در زمین طغیان و ستم می کنند؛ از این رو به مقداری که می خواهد (و مصلحت می داند) نازل می کند، که نسبت به بندگانش آگاه و بیناست».

اما با دچار شدن انسان ها به مشکلات مجددا وابستگی خود را به خداوند متعال درک نموده و همین امر مانع از طغیان آنها می گردد.

9. بازگشت به مسیر حق

قرآن می فرماید:

«وَ ما أَرْسَلْنا فی قَرْیَهٍ مِنْ نَبِیٍّ إِلاَّ أَخَذْنا أَهْلَها بِالْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ یَضَّرَّعُونَ»[12]؛ «هیچ پیامبری را به نقطه ای نفرستادیم مگر این که مردم آنجا را با سختی مواجه ساختیم تا تضرع کنند».

«وَ لَقَدْ أَخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنینَ وَ نَقْصٍ مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُمْ یَذَّکَّرُونَ»[13]؛ «و به راستی قوم فرعون را به خشکسالی و کمی میوه دچار آورد» نمودیم تا متذکر شوند».

10. ارتقاء درجات

گاهی بلاها و حوادث تلخ زندگی برای دست یافتن به مقامات و درجات برتر و عالی است. چرا که از مقامات افراد برجسته و اولیای خدا، صبر و پایداری در مقابل مصائب و خشنود بودن به قضای الهی است. این خود موجب اعتلای درجه آنان است.

از حضرت صادق علیه السلام سؤال شد: عزیزترین مردم در نظر خدا کیست؟ فرمود: «کسی که به هنگام عطاء سپاسگزار باشد و به هنگام بلا و گرفتاری صبر و تحمل نماید».[14]

در روایت دیگری امام صادق علیه السلام فرمودند: «إِنَّ فِی الْجَنَّهِ لَمَنْزِلَهً لاَ یَبْلُغُهَا الْعَبْدُ إِلاَّ بِبَلاَءٍ فِی جَسَدِه»[15]؛ «در بهشت مقامی هست که هیچ کس به آن جایگاه نمی رسد مگر اینکه در بدن خود ناراحتی و گرفتاری داشته باشد».

11. تقویت عقل و ایمان

حضرت صادق علیه السلام فرموده است: ابتلا و گرفتاری های دنیوی برای مؤمن زینت است، و کرامت و عزّت است برای کسانی که صاحبان تدبر و عقل باشند.[16] زیرا در مباشرت و مصاحبت با بلا هر گاه توأم با صبر و ثبات قدم صورت بگیرد: ارتباط ایمان و اعتقاد، محکم تر و قوی تر و پاک تر و نورانی تر و آلودگی ها و تیرگی های دل برطرف خواهد شد.

پی نوشت ها

__________________________

[1]. بقره 2، آیه 155.
[2]. بحارالأنوار، ج64، ص236.
[3]. ارشاد القلوب، ترجمه: سلگی، ج1، ص 122.
[4]. خصال، ج 1، ص 70 و 144.
[5]. صدوق، خصال، ج1، ص 170.
[6]. بحارالأنوار، ج 64، ص 235.
[7]. انبیاء 21، آیه 35.
[8]. الکافی، ج2، ص 253.
[9]. بحارالأنوار، ج 64، ص 237.
[10]. علق 96، آیات 6 و7.
[11]. شوری 42، آیه 27.
[12]. اعراف 7، آیه 94.
[13]. اعراف 7، آیه 130.
[14]. بحارالانوار، ج2، ص 58.
[15]. بحارالأنوار، ج64، ص 237.
[16]. بحارالأنوار، ج64، ص 231.

دفعات مشاهده: 101 بار   |   دفعات چاپ: 9 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر

کد امنیتی را در کادر بنویسید >
   
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ ارسال به دوستان ارسال به دوستان
Persian site map - English site map - Created in 0.057 seconds with 1041 queries by yektaweb 3302