برگشت به صفحه اول سایت برگشت به صفحه اول این زیربخش نقشه سایت
AWT IMAGE
اهداف نهاد در دانشگاه::
محور سیاستهای نهاد::
هیئات محبان الائمه نهاد::
نشریات نهاد نمایندگی::
چارت تشکیلاتی نهاد::
تماس با ما::
برنامه های نهاد::
مهدویت::
حجاب::
احکام::
نماز::
مقالات اجتماعی -مذهبی::
::
شرح حدیث

AWT IMAGE

اتوماسیون اداری
AWT IMAGE
قران مجید
AWT IMAGE

ابزار قران

نشریه امان

AWT IMAGE

جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
زیربخش‌های پایگاه
وبدای گلستان

AWT IMAGE

آیت الله مکارم شیرازی

AWT IMAGE

:: نشریات نهاد نمایندگی : علل شکل گیری فرقه های مختلف ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۵/۶/۱۰ | 

علل شکل گیری فرقه های مختلف

راز پیدایش فرقه های مختلف در اسلام و دیگر ادیان چیست؟


تقریبا تمامی ادیان در درون خود، فرقه ها، شاخه ها و گرایش های گوناگون و متفاوتی دارند. این مسئله علل مختلفی دارد که برخی از آنها عبارتند از :
1.
ضعف فکری
اصولاً محدودیت فکری برخی از انسان ها و ناتوانی آنان در حلّ قطعی همه مسائل اعتقادی، از جمله مهم ترین علل اختلافات است. در مواردی که مسئله به روشنی قابل حلّ نیست، هر کس به حدس و گمانی می رسد؛ در این صورت اختلاف نظرها آشکار می شود و کم کم به پیدایش فرقه ها می انجامد. در جهان اسلام نیز با توجه به این که حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) در مدت کوتاه رسالتش، فرصت بیان تفصیلی همه مطالب را برای مردم نیافت؛ از این رو، لازم بود جانشینی که معصوم باشد، کار را به عنوان امامت مسلمین و تبیین معارف قرآن و سنت نبوی ادامه دهد، لیکن پیروی یکپارچه امت از امامان معصوم (علیهم السلام) نیز شرط حفظ وحدت است و فقدان آن بر اثر عوامل دیگری که برخی از آنها در پی می آید مانع تأثیرگذاری این مسئله در حد مطلوب شد [1]
2.
تعصبات قومی و قبیله ای
پس از وفات پیامبر (صلی الله علیه و آله)، مسلمانان به جای اینکه در مراسم خاک سپاری شرکت کنند، هر گروه از انصار و مهاجران مدعی شد که حق خلافت از آن او است. بنابر شواهد تاریخی، هیچ یک از انصار و مهاجران، در تعیین جانشین پیامبر (صلی الله علیه و آله) از قرآن و سنت رسول خدا یا از مصلحت امت سخن نگفت، بلکه سخن هر گروه در این بود که جانشینی پیامبر (صلی الله علیه و آله) حق خویش است، نه دیگری، چون در میان انصار دو قبیله اوس و خزرج از درون به رقابت برخاستند، به دلیل همین اختلاف داخلی، مهاجران غالب شدند [2] . این مسئله به سرعت اختلافی بنیادین در اندیشه سیاسی و کلامی مسلمین پدید آورد .
3.
منافع مادی
از منابع تاریخی و روایی معلوم می شود گروهی با جعل مطالب و اخبار غلوّ آمیز و انتشار آن، توجّه عده ای را به خود جلب کرده و از موهبت ها و بذل و بخشش های مادی بهره مند می شدند؛ مانند مغیره بن سعید که در تمام عمر خود، در تلاش بود تا مرام جدیدی احداث کرده و گروهی متشکل پدید آورد تا به اهداف مادی و دنیایی خود برسد. [3]برخی نیز می خواستند در محیط اسلامی، راهی برای مباح کردن گناهان و ترک واجبات و فراهم ساختن بساط عیش و عشرت توأم با توجیه شرعی پیدا کنند. برخی از مورخان ملل و نحل یکی از علل پیدایش غلاه را همین امر دانسته اند [4].
4.
انگیزه های سیاسی
سیاست بازانی که بیشتر به اهداف غلط خود می اندیشند، برای نیل به مقصود، از حربه های گوناگونی استفاده می کنند. یکی از حربه های قوی و کارآمد، ایجاد فرقه ها و نحله های گوناگون مذهبی است. اینان گاه با به وجود آوردن چنین فرقه هایی، یک سلسله مسائل و آموزه های دور از ذهن و عقل را وارد جریان مخالف خود می کردند تا به آن آسیب وارد نموده و آن را در مقابل چشم دیگران نامیمون جلوه دهند. مانند برخی از اخبار در مورد ائمه (علیه السلام) که به دور از حقیقت و واقعیت است [5] . همچنین گفته شده است که فرقه کیسانیه (پیروان مختاربن ابی عبیده ثقفی ) برای تضعیف دیدگاه و حرکت مختار از سوی مخالفانش پدیدار شد [6] .
5.
تلاقی ملل
با گسترش حوزه جغرافیایی اسلام و فتوحات زیاد مسلمانان، به تدریج پیروان ادیان و عقاید دیگر وارد حوزه اسلامی شدند. گروهی از افراد تازه مسلمان، به طرح مسائل و مشکلات خود برای مسلمانان پرداختند و کسانی که بر دین خود باقی مانده بودند، در این مسائل با مسلمانان مجادله می کردند. در اواخر حکومت بنی امیه و اوایل حکومت عباسیان، به دلیل ترجمه فلسفه یونان، مجادلات و مشکلات فکری در بین مسلمانان شدت بیشتری گرفت و باعث پدیداری برخی از فرقه ها شد. بر اساس گزارش دکتر حسین عطوان، قدریه دیدگاه های خود را از تأثیرپذیری یهودیان و مسیحیان مسلمان شده شامی صورت می دادند . [7]


پی نوشت ها

[1] عبدالجواد کلیددار، تاریخ کربلا و حائر حسین (علیه السلام) ، اصفهان، کلیددار .
[2] میلر، و.م، تاریخ کلیسای قدیم در امپراتوری روم و ایران، ترجمه علی نخستین، تهران : انتشارات حیات ابدی، 1981 .
[3] محمدرضا زیبایی نژاد، تاریخ و کلام مسیحیت، قم : معاونت امور اساتید و دروس معارف اسلامی، تابستان 1375 .
[4] علی ربانی گلپایگانی، تحلیل و نقد پلورالیسم دینی، تهران : مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، 1378 .
[5] احمد، واعظی، تحول فهم دین، تهران، مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر .
[6] عبداللّه جوادی آملی، تفسیر موضوعی قرآن کریم، قم : اسراء، 1376 ش .
[7] عبداللّه نصری، تکاپوگر اندیشه ها (زندگی، آثار و اندیشه های استاد محمد تقی جعفری)، تهران : پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1376.


 

دفعات مشاهده: 363 بار   |   دفعات چاپ: 20 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر

کد امنیتی را در کادر بنویسید >
   
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ ارسال به دوستان ارسال به دوستان
Persian site map - English site map - Created in 0.054 seconds with 1028 queries by yektaweb 3392