کار جنبه ای از زندگی است که صرف نظر از منابع مالی برخی از نیازهای اساسی آدمی نظیر تحرک روانی و بدنی، نیازهای اجتماعی و احساسات خود ارزشمندی را ارضاء میکند.با وجود این، کار می تواند منبع فشار روانی نیز باشد. در دهه اخیر موضوع استرس و آثار آن در سازمان ها مورد توجه بسیار واقع گردیده است. طی سالهای گذشته این موضوع که مشاغل ممکن است شرایطی را بوجود آورند که ممکن است سبب ایجاد فشار های روانی برای کارکنان سازمانها شود مورد توجه بسیاری بوده است،استرس شغلی تاثیرات زیان آور روان شناختی ،فیزیولوژیکی و رفتاری مانند افسردگی، اضطراب، نارضایتی شغلی، بیماری های قلبی ،ناراحتی های معده ای، روده ای، سردرد و بسیاری از مشکلات دیگر را به بار می آورد . 

 آثار و روابط استرس شغلی موجب تیرگی روابط افراد به ویژه همسران می شود و باعث انتقال رنج و ناراحتی کودکان به والدین می گردد.

استرس شغلی بخش جدایی ناپذیر هر حرفه ایست و برخی از مشاغل که به مشاغل سخت مشهور هستند درصد بیشتری از استرس شغلی را جذب میکنند و بالعکس،در حقیقت هرچه میزان استرس ها بیشتر باشد بر عملکرد کارکنان تاثیر بدتری خواهد داشت.

تعریف استرس شغلی:

استرس شغلی را می توان روی هم جمع شدن عامل های استرس زا و وضعیت های مرتبط با شغل دانست که بیشتر افراد نسبت به استرس زا بودن آن اتفاق نظر دارند.برای نمونه، یکی از وضعیت های پر استرس و مرتبط با شغل این است که  از یک سو کارمند یا کارگر و یا شاغل در معرض خواست ها یا فشار های زیاد در محیط کار قرار بگیرد و از سوی دیگر برای برآورده کردن این خواست ها وقت محدود و امکانات محدود در اختیار داشته باشد، طبیعی است که چون نمیتواند از پس انجام آنها برآید با ایرادگیری های پی در پی افراد بالاسر خود روبرو میشود.

به بیان دیگر استرس ناشی از شغل ،استرسی است که فرد معینی بر سر شغل معینی دستخوش آن میشود. تعریف جدیدی که از استرس شغلی ارائه می شود این است: شرایط کار و ویژگی های فردی شاغل به گونه ای است که خواست های محیط کار(و در نتیجه فشار های مرتبط با آن) بیش از آن است که فرد بتواند از عهده ی آن برآید.عواملی که باعث ایجاد استرس شغلی در محیط کار می شود را می توان به سه دسته ی کلی تقسیم کرد:

1. عوامل فردی:مثل تضاد در نقش،ابهام در نقش،تعارض در هدف های فردی،اتفاقات غیر منتظره ی شخصی و مسائل اقتصادی
2. عوامل سازمانی:شامل ساختار، فرآیندها و خط مشی های سازمانی،عوامل ارتباطی،الزامات شغلی،شرایط فیزیکی سازمان و مراحل حیات سازمان
3. عوامل محیطی: شامل عوامل اقتصادی،سیاسی و تکنولوژیکی

تفاوت در مشخصات فردی مانند شخصیت و شیوه ی سازگاری فرد، مهم ترین عوامل ایجاد استرس کاری در افراد است،به عبارت دیگر مسئله ای که برای یک نفر استرس زاست ممکن است برای فرد دیگری استرس زا نباشد. این دیدگاه استراتژی های پیشگیرانه ای را به تمرکز بر کارمندان و راه های کمک به آنها برای سازگاری با موقعیت های مختلف شغلی در نظر گرفته است.

چرا مدیران باید نگران استرس شغلی کارکنان خود باشند؟

1. کارمندان پر استرس ممکن است دچار افسردگی یا عصبانیت شوند.
2. کارمندانی که استرس و فشار زیادی را تحمل میکنند از مرخصی های استعلاجی بیشتری استفاده میکنند
3. کارمندان ناراضی معمولا پس از اینکه مبالغ زیادی روی آموزش آنها سرمایه گذاری می شود کار را ترک و این مبلغ مجددا باید بر روی یک کارمند جدید سرمایه گذاری شود.
4. استرس شغلی بازدهی و بهره وری را کاهش میدهد.
5. اشتباهات انجام گرفته توسط کارمندان پر استرس باعث کارهای با کیفیت پایین می شود.
6. افرادی که استرس بسیار زیادی را متحمل میشوند توجه کمتری به انجام کار خود دارند و احتمال این وجود دارد که در اثر غفلت از تجهیزات کاری به خودشان یا دیگران آسیب برسانند.

برخی از علائم هشدار دهنده ی استرس طبق موسسه ملی بهداشت و ایمنی حرفه ای شغلی (NIOSH) عبارتند از:

1.  سردرد
2.  اختلالات خواب
3.  مشکل در تمرکز
4.  تند مزاجی
5.  اختلال در گوارش
6.  نارضایتی از کار
7.  ضعیف بودن روحیه

راهکارهای فردی جهت کاهش و کنترل استرس:

قوانین کاری و مسئولیت کاری خود را به طور روشن  مشخص کنید.

درباره ی مشکلات کاری خود با سرپرست یا رئیس خود صحبت کنید.

به توانایی های خود باور داشته باشید و مهارت ها و توانایی های خود را با مطالعه و استفاده از تجربیات دیگران به خصوص همکاران با سابقه بالا ببرید.

در صورت کم یا زیاد بودن حجم کاری یا عدم تطابق آن با میزان توانایی شما،با رئیس مربوطه به صورت محترمانه و دوستانه مطرح نمایید.

از سیاست ها و قوانین سازمان خود کاملا آگاهی داشته باشید و در این صورت خواهید دانست که چگونه با رفتارهای غیر معقولانه و ناعادلانه برخورد کنید.

اگر در محیط کارتان چیزهایی وجود دارد که استرس شما را زیاد میکند مثل شلوغی و کمبود جا،سروصدای زیاد و آلودگی های شیمیایی و ... با همکاران خود صحبت کنید و یک راه حل برای مشکلات خود پیدا کنید.

با همکاران خود محترمانه برخورد کنید همانطوریکه انتظار دارید با شما رفتار کنند.

ساعت مقرر کاری را به کار بپردازید و از اوقات فراغت و روزهای تعطیل جهت استراحت و تمدد اعصاب خود به نحو احسن استفاده کنید.

ورزش کنید.

 رژیم غذایی سالم و متعادل برای کاهش استرس ضروری است.مثلا بدون خوردن صبحانه فعالیتهای فیزیکی و ذهنی تان به خوبی پیش نمیرود، نهار سنگین میتواند کارایی فرد را کم کند.

عادات صبحگاهی خود را طوری تنظیم کنید تا صبح خانه را زود ترک کنید و روشهایی برای زود رسیدن به محل کار خود پیدا کنید.